Τα ελληνικά νησιά που διάλεξαν οι θεοί του Ολύμπου – Οι θρύλοι που ζουν μέχρι σήμερα

Πριν ακόμη γίνουν αγαπημένοι προορισμοί εκατομμυρίων ταξιδιωτών, τα ελληνικά νησιά είχαν ήδη αποκτήσει ξεχωριστή θέση στην ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με τους αρχαίους μύθους, αρκετοί από τους θεούς του Ολύμπου συνδέθηκαν με συγκεκριμένα νησιά, είτε επειδή θεωρούνταν τόποι γέννησής τους, είτε επειδή εκεί μεγάλωσαν, λατρεύτηκαν ή άφησαν το αποτύπωμά τους. Από την Κρήτη και τη Δήλο μέχρι τη Νάξο, τη Σάμο και τη Λήμνο, κάθε νησί κρύβει τη δική του μυθολογική ιστορία.

Δίας – Κρήτη

Ο Δίας, ο ισχυρότερος από τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου και κυρίαρχος του ουρανού, συνδέεται άμεσα με την Κρήτη. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ο πατέρας του, ο Κρόνος, φοβόταν ότι κάποιο από τα παιδιά του θα τον ανέτρεπε από την εξουσία. Για τον λόγο αυτό κατάπινε κάθε παιδί που γεννούσε η Ρέα, μέχρι που εκείνη αποφάσισε να σώσει τον νεογέννητο Δία.

Η Ρέα μετέφερε το βρέφος στην Κρήτη και το έκρυψε μακριά από τον Κρόνο, επιτρέποντάς του να μεγαλώσει με ασφάλεια. Αργότερα, ο Δίας επέστρεψε, νίκησε τον πατέρα του, απελευθέρωσε τα αδέλφια του -ανάμεσά τους τον Ποσειδώνα, την Ήρα και την Εστία- και εγκαθίδρυσε την κυριαρχία των Ολύμπιων θεών.

Η παράδοση συνδέει την ανατροφή του με δύο από τα πιο γνωστά σπήλαια της Κρήτης: το Δικταίον Άντρο στην ανατολική πλευρά του νησιού και το Ιδαίο Άντρο στα δυτικά. Και τα δύο διεκδικούν τον τίτλο του τόπου όπου μεγάλωσε ο μελλοντικός βασιλιάς των θεών και αποτελούν σήμερα σημαντικούς αρχαιολογικούς και τουριστικούς προορισμούς.

Απόλλωνας – Δήλος

Ο Απόλλωνας ήταν ένας από τους σημαντικότερους θεούς της αρχαιότητας, καθώς θεωρούνταν θεός της μουσικής, των τεχνών, της προφητείας και της ιατρικής. Συνήθως απεικονίζεται ως νεαρός άνδρας κρατώντας λύρα ή τόξο και η λατρεία του εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο.

Το σημαντικότερο ιερό του βρισκόταν στη Δήλο, το μικρό νησί των Κυκλάδων που σήμερα είναι προσβάσιμο με σύντομο δρομολόγιο από τη Μύκονο. Η Δήλος δεν υπήρξε μόνο θρησκευτικό κέντρο, αλλά και πολιτικό και οικονομικό σημείο αναφοράς της αρχαιότητας.

Σύμφωνα με τον ιστορικό Ντέιβιντ Αμπουλάφια, η λατρεία του Απόλλωνα στη Δήλο αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες στο Αιγαίο. Εκεί ιδρύθηκε το 477 π.Χ. η Δηλιακή Συμμαχία, ενώ για πολλά χρόνια στο νησί φυλασσόταν και το κοινό ταμείο της. Παράλληλα, η Δήλος εξελίχθηκε σε μεγάλο εμπορικό λιμάνι και διατηρεί μέχρι σήμερα μία από τις καλύτερα σωζόμενες αρχαίες οικιστικές περιοχές της Ελλάδας, με τον ναό του Απόλλωνα να δεσπόζει στον αρχαιολογικό χώρο.

Διόνυσος – Νάξος

Ο Διόνυσος, θεός του κρασιού, της γιορτής, της μέθης και της χαράς, ήταν μία από τις πιο αγαπητές θεότητες των αρχαίων Ελλήνων. Οι παραστάσεις του συνοδεύονται σχεδόν πάντα από γιορτές, μουσική και ακόλουθους που συμμετέχουν σε πανηγυρικές τελετές.

Η Νάξος υπήρξε το νησί που συνδέθηκε περισσότερο με τη λατρεία του. Κοντά στον οικισμό Απόλλωνα, στο βόρειο τμήμα του νησιού, βρίσκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά αρχαιολογικά κατάλοιπα της περιοχής: ένα ημιτελές κολοσσιαίο άγαλμα που αποδίδεται στον Διόνυσο και είναι ξαπλωμένο εδώ και 15 αιώνες.

Το άγαλμα παρέμεινε στο αρχαίο λατομείο όπου εγκαταλείφθηκε πριν από περίπου 2.000 χρόνια και θεωρείται ότι θα ήταν το μεγαλύτερο της κλασικής Ελλάδας. Σύμφωνα με τον μελετητή Νάιτζελ ΜακΓκίλκριστ, πιθανότατα προοριζόταν για το ιερό του Διονύσου στην Ύρια, στη δυτική Νάξο. Η Νάξος είναι το νησί με τις παραλίες για όλα τα γούστα.

Αφροδίτη – Κύθηρα

Η Αφροδίτη, θεά του έρωτα και της ομορφιάς, ξεχώριζε για τη γοητεία της απέναντι σε θεούς και ανθρώπους. Στη μυθολογία αναφέρεται ότι διέθετε μια μαγική ζώνη, η οποία μπορούσε να κάνει όποιον τη φορούσε ακαταμάχητο, ενώ το χτένι αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολά της, καθώς συνδέεται με τη γέννησή της από τον αφρό της θάλασσας.

Η λατρεία της ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στα ελληνικά νησιά, καθώς θεωρούνταν προστάτιδα των ναυτικών. Γι’ αυτό και ιερά αφιερωμένα στην Αφροδίτη υπήρχαν στη Ρόδο, στη Δήλο και στα Κύθηρα.

Αν και η μυθολογική της γέννηση συνδέεται κυρίως με την Κύπρο, ο Ησίοδος αναφέρει ότι και τα Κύθηρα έχουν ισχυρή σχέση με τη θεά, γεγονός που χάρισε στο νησί ξεχωριστή θέση στην αρχαία παράδοση.

Θεοί του Κάτω Κόσμου – Σαμοθράκη

Η Σαμοθράκη συνδέθηκε με μία από τις πιο μυστηριώδεις λατρείες της αρχαιότητας. Εκτός από τον Άδη και την Περσεφόνη, οι αρχαίοι Έλληνες τιμούσαν εκεί και τους Καβείρους, θεότητες που σχετίζονταν με τα περίφημα Μυστήρια της Σαμοθράκης.

Στο Ιερό των Μεγάλων Θεών, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του νησιού, τελούνταν οι μυστηριακές τελετές που προσέλκυαν προσκυνητές από ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο.

Η μεγαλύτερη φήμη του χώρου συνδέεται με τη Φτερωτή Νίκη της Σαμοθράκης, το αριστούργημα που μεταφέρθηκε το 1863 στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Το έργο αποδίδεται πιθανότατα σε παραγγελία του Δημητρίου Α’ Πολιορκητή, μετά τη νίκη του επί του Πτολεμαίου Β’ το 305 π.Χ., ενώ ο ίδιος ηγεμόνας συνδέεται και με τη δημιουργία του Κολοσσού της Ρόδου ύστερα από άλλη πολεμική του εκστρατεία.

Ήρα – Σάμος

Η Ήρα, σύζυγος του Δία και βασίλισσα των θεών, λατρευόταν ως θεά του γάμου και της οικογένειας. Ήταν μητέρα του Άρη, του Ηφαίστου και της Ήβης και, σύμφωνα με την παράδοση, καταγόταν από τη Σάμο.

Για τον λόγο αυτό οι κάτοικοι του νησιού ανήγειραν προς τιμήν της το περίφημο Ηραίον, το οποίο ο Ηρόδοτος χαρακτήριζε ως τον μεγαλύτερο ναό της Ελλάδας. Η κατασκευή του χρονολογείται στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. και σήμερα, αν και διασώζεται μόνο μία επιβλητική στήλη, ο αρχαιολογικός χώρος παραμένει ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Σάμου.

Ήφαιστος – Λήμνος

Ο Ήφαιστος, θεός της φωτιάς, της μεταλλουργίας, των τεχνιτών και των ηφαιστείων, συνδέθηκε όσο κανείς άλλος με τη Λήμνο. Η μυθολογία αναφέρει ότι η Ήρα τον πέταξε από τον Όλυμπο επειδή γεννήθηκε ανάπηρος, όμως αργότερα επέστρεψε χάρη στη μοναδική δεξιοτεχνία του ως δημιουργός.

Σύμφωνα με τις αρχαίες παραδόσεις, η Λήμνος αποτέλεσε το αγαπημένο του νησί. Εκεί βρίσκεται η αρχαία Ηφαιστία, ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του βορειοανατολικού Αιγαίου.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι η πόλη κατοικήθηκε από τους Πελασγούς, ενώ σήμερα οι επισκέπτες μπορούν να δουν τα ερείπια της αρχαίας πόλης και το εντυπωσιακό θέατρο του 5ου ή 4ου αιώνα π.Χ., ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Λήμνου. Αν θέλεις διακοπές σαν να είσαι ντόπιος, πήγαινε στη Λήμνο.