Το 60%-70% των πολιτών θεωρεί ότι οι σημερινές συνθήκες είναι εξαιρετικά δυσμενείς για την απόκτηση σπιτιού, σύμφωνα με έρευνα της Τράπεζας Πειραιώς. Σε τροχιά ανόδου οι τιμές των ακινήτων, εντείνονται οι ανησυχίες για τα επιτόκια και περιορίζονται οι προσδοκίες για την πορεία των εισοδημάτων.
Η απόκτηση κατοικίας εξελίσσεται σε ολοένα και πιο δύσκολη υπόθεση για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η απόσταση ανάμεσα στις τιμές των ακινήτων και τις οικονομικές τους δυνατότητες διευρύνεται. Οι υψηλές αξίες των κατοικιών περιορίζουν τη δυνατότητα αγοράς, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική θέση των ιδιοκτητών, την ώρα που οι προσδοκίες για περαιτέρω ανατιμήσεις παραμένουν ισχυρές. Παράλληλα, η αβεβαιότητα για την πορεία των στεγαστικών επιτοκίων και η επιδείνωση των προσδοκιών για τα εισοδήματα συνθέτουν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για όσους σχεδιάζουν να αποκτήσουν σπίτι.
Τη δυσμενή αυτή εικόνα επιβεβαιώνει η νέα έρευνα της Τράπεζας Πειραιώς για τον Δείκτη Στεγαστικού Κλίματος, η οποία καταγράφει τις απόψεις και τις προσδοκίες των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά ακινήτων έως και το τρίτο τρίμηνο του 2026.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη διττή εικόνα της ελληνικής κτηματαγοράς: από τη μία πλευρά, οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να ευνοούνται από το υψηλό επίπεδο των τιμών, ενώ από την άλλη, οι υποψήφιοι αγοραστές διαπιστώνουν ότι η απόκτηση κατοικίας απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από τις οικονομικές τους δυνατότητες.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το 60%-70% των νοικοκυριών χαρακτηρίζει σταθερά την τρέχουσα συγκυρία «καθόλου ευνοϊκή» για αγορά κατοικίας, με το ποσοστό των θετικών απαντήσεων να παραμένει ιδιαίτερα χαμηλό. Μάλιστα, η αρνητική αξιολόγηση δεν αποτελεί μια πρόσκαιρη αντίδραση, αλλά έχει παγιωθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας, η οποία ξεκίνησε το τελευταίο τρίμηνο του 2023.
Σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο το στεγαστικό κλίμα
Η επιδείνωση των προσδοκιών αποτυπώνεται και στη συνολική πορεία του Δείκτη Στεγαστικού Κλίματος. Το τρίτο τρίμηνο του 2026 υποχώρησε στις 43,6 μονάδες, καταγράφοντας τη χαμηλότερη τιμή από την έναρξη της έρευνας, καθώς και τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση, κατά 2,2 μονάδες. Η επίδοσή του βρίσκεται πλέον αισθητά κάτω από το όριο των 50 μονάδων, το οποίο διαχωρίζει το θετικό από το αρνητικό κλίμα.
Βασικοί παράγοντες πίσω από αυτή την υποχώρηση είναι οι αυξημένες ανησυχίες για το κόστος των στεγαστικών δανείων, αλλά και η επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών απέναντι στην τρέχουσα και τη μελλοντική οικονομική τους κατάσταση.
Ακόμη πιο ενδεικτική της δυσκολίας πρόσβασης στη στεγαστική αγορά είναι η επίδοση του επιμέρους δείκτη καταλληλότητας της περιόδου για αγορά κατοικίας. Το τρίτο τρίμηνο του 2026 διαμορφώθηκε μόλις στις 12,8 μονάδες, καταγράφοντας εξαιρετικά χαμηλή επίδοση και αποτυπώνοντας την έντονη απαισιοδοξία των νοικοκυριών.
Η άνοδος των τιμών ευνοεί τους πωλητές
Σε σαφώς καλύτερη θέση βρίσκονται όσοι διαθέτουν ακίνητα προς πώληση. Σύμφωνα με την έρευνα, το 40%-45% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η σημερινή συγκυρία είναι πολύ ή αρκετά ευνοϊκή για την πώληση κατοικίας. Ο αντίστοιχος δείκτης κινείται κοντά στις 50 μονάδες, καταδεικνύοντας ότι οι συνθήκες στην αγορά εξακολουθούν να ευνοούν περισσότερο τους πωλητές παρά τους υποψήφιους αγοραστές.
Η συγκεκριμένη ανισορροπία αντανακλά σε μεγάλο βαθμό το υψηλό επίπεδο των τιμών, το οποίο ενισχύει τις προσδοκίες των ιδιοκτητών για αποκόμιση υψηλότερου τιμήματος, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους αναζητούν κατοικία.
Μάλιστα, παρά τις δυσκολίες στην αγορά, οι προσδοκίες για την πορεία των τιμών παραμένουν έντονα ανοδικές. Η πλειονότητα των νοικοκυριών εκτιμά ότι οι κατοικίες θα ακριβύνουν περαιτέρω μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Το τρίτο τρίμηνο του 2026, ο Δείκτης Προσδοκιών Τιμών Κατοικίας ανήλθε στις 74,1 μονάδες, σημειώνοντας την υψηλότερη επίδοση από την έναρξη της έρευνας.
Ανησυχία για επιτόκια και εισοδήματα
Αρνητικές είναι οι προσδοκίες και σε ό,τι αφορά το κόστος χρηματοδότησης της αγοράς κατοικίας. Ο Δείκτης Προσδοκιών Επιτοκίων υποχώρησε στις 28,8 μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη χαμηλότερη τιμή της περιόδου που εξετάζει η έρευνα. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία των νοικοκυριών για την πορεία των επιτοκίων και, κατ’ επέκταση, για το κόστος εξυπηρέτησης ενός στεγαστικού δανείου.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί, ωστόσο, η μεταβολή των προσδοκιών για τα εισοδήματα. Ο δείκτης μελλοντικής εισοδηματικής κατάστασης, ο οποίος μέχρι πρότινος διατηρούνταν σε θετικό έδαφος, υποχώρησε στις 46,9 μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας ετήσια πτώση 8,8 μονάδων. Αντίστοιχα, ο δείκτης που αποτυπώνει την τρέχουσα εισοδηματική κατάσταση περιορίστηκε στις 49,3 μονάδες, περνώντας και αυτός κάτω από το όριο των 50 μονάδων.
Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει ότι η στεγαστική δυσκολία δεν συνδέεται αποκλειστικά με το υψηλό κόστος των ακινήτων. Η περιορισμένη αγοραστική δύναμη, οι αβέβαιες προοπτικές των εισοδημάτων, οι πληθωριστικές πιέσεις, η ενεργειακή ανασφάλεια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα επιβαρύνουν συνολικά το οικονομικό κλίμα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προοπτική απόκτησης κατοικίας γίνεται ολοένα πιο απαιτητική για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα υψηλές τιμές αγοράς, ακριβότερη ή αβέβαιη χρηματοδότηση και περιορισμένες προσδοκίες για τη μελλοντική οικονομική τους κατάσταση.
