Αρχαία Ολυμπία: Ένα μοναδικό και ανεξίτηλο ταξίδι στην ιστορία

Η Αρχαία Ολυμπία είναι ένα τοπίο το οποίο θα σε αγγίξει από την πρώτη στιγμή. Τα μνημεία που σώζονται μαρτυρούν από μόνα τους την ιστορία του τόπου και τη σημαντικότητά τους στον αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Πρόκειται για μια εκδρομή που αξίζει να κάνεις όλες τις εποχές του χρόνου αλλά κυρίως το φθινόπωρο. Ένα μοναδικό και ανεξίτηλο ταξίδι στην ιστορία.

Η Αρχαία Ολυμπία σήμερα

Η Αρχαία Ολυμπία έχει εξελιχθεί σήμερα σε μία σύγχρονη κωμόπολη. Απέχει μόλις 17 χιλιόμετρα από τον Πύργο Ηλείας. Στην περιοχή κατοικούν περίπου 1.300 κάτοικοι. Κάθε χρόνο την επισκέπτεται ένας πολύ μεγάλος αριθμός από τουρίστες. Το φθινόπωρο όμως τα πράγματα είναι πιο ήσυχα.  Ο Αρχαιολογικός χώρος της Ολυμπίας είναι συνώνυμος με ένα ταξίδι στην ιστορία που μένει ανεξίτηλο. Υπήρξε ίσως ένας από τους πιο καθοριστικούς τόπους όσον αφορά στην επίδρασή του στην πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού, καθώς εκεί ξεκίνησαν να τελούνται οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Μέσα στη μεγάλων διαστάσεων περιβάλλουσα έκταση, υπάρχει πληθώρα τμημάτων από τους ναούς και άλλα κτίσματα της αρχαιότητας τα οποία φανερώνουν την υψηλή αξία που είχε η Αρχαία Ολυμπία ως τόπος λατρείας προς τους θεούς του Ολύμπου.

Ο ναός του Δία

Πηγή φωτογραφίας: Michael Nicht 

Το σήμα κατατεθέν ήταν ο ναός του Θεού Δία ο οποίος οικοδομήθηκε κατά τα έτη 470-456 π.Χ. Μπροστά από την είσοδο του πρόναου γινόταν η στέψη των ολυμπιονικών. Στο βάθος του εσωτερικού του ναού υπήρχε το τεράστιο χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία το οποίο είχε ύψος πάνω από 12 μέτρα και ήταν φιλοτεχνημένο από τον γλύπτη Φειδία γύρω στο 430 π.Χ.

Μετά την κατάργηση των Ολυμπιακών Αγώνων το άγαλμα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και καταστράφηκε από φωτιά γύρω στο 475 μ.Χ. Το άγαλμα είχε χαρακτηριστεί ως ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου.

Ο ναός της Ήρας (Ηραίο)

Πηγή φωτογραφίας: Matěj Baťha

Ένα από τα αρχαιότερα δείγματα λατρείας των θεών στη χώρα μας, αφιερώθηκε στο ιερό της Ολυμπίας από τους κατοίκους του Σκιλλούντος, αρχαίας πόλης της Τριφυλίας. Ο πρώτος ναός της Ήρας οικοδομήθηκε γύρω στο 650 π.Χ., ενώ γύρω στο 600 π.Χ. προστέθηκαν σε αυτόν ο οπισθόδομος και το πτερό.

Ωστόσο, κατά την επικρατέστερη εκδοχή ο ναός οικοδομήθηκε περί το 600 π.Χ. δέχθηκε κατά καιρούς διάφορες επεμβάσεις και μετατράπηκε κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους σε είδος μουσείου, όπου φυλασσόταν – μεταξύ των άλλων – και ο διάσημος Ερμής του Πραξιτέλη.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στο ναό της Ήρας αποτυπώνεται η πλήρης εξέλιξη του δωρικού ρυθμού, από τους Αρχαϊκούς ως και τους Ρωμαϊκούς χρόνους. Στο βάθος του σηκού, που χωριζόταν σε δύο κλίτη, ήταν στημένα επάνω σε βάθρο τα λατρευτικά αγάλματα του Δία και της Ήρας, όπως αναφέρει ο Παυσανίας. Η Ήρα απεικονιζόταν καθισμένη σε θρόνο και δίπλα της στεκόταν ο Δίας.

Ο βωμός της Ήρας βρίσκεται στα ανατολικά του Ηραίου. Στο βωμό, που κτίστηκε κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. στη θέση παλαιότερου βωμού της θεάς, πραγματοποιείται η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας μέχρι τις σημερινές ημέρες.

Το στάδιο

Πηγή φωτογραφίας: John Karakatsanis 

Εκεί τελούνταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αλλά και τα Ηραία τα οποία ήταν αγώνες γυναικών προς τιμήν της Ήρας. Η θέση του σταδίου δεν ήταν αυτή κατά τους πρώτους αιώνες τέλεσης των αγώνων. Το στάδιο έλαβε την τελική μορφή του στις αρχές του 5ου αι. π.Χ. Στο νότιο πρανές του σταδίου υπήρχε η εξέδρα των ελλανοδικών και στο βόρειο πρανές, απέναντι, ο βωμός της Δήμητρας Χαμύνης, όπου καθόταν η ιέρεια της θεάς, η μοναδική γυναίκα που μπορούσε να παρακολουθήσει τους αγώνες.

Στα τέλη του 3ου αι. π.Χ. κατασκευάστηκε η μνημειακή είσοδος του σταδίου, η λεγόμενη Κρυπτή, λίθινη καμαροσκεπής στοά, από την οποία έμπαιναν στο στάδιο οι αθλητές. Κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους προστέθηκε στο δυτικό άκρο της στοάς ένα μνημειακό πρόπυλο. Στο αρχαίο στάδιο της Ολυμπίας διεξήχθη τον Αύγουστο του 2004 το αγώνισμα της σφαιροβολίας (ανδρών και γυναικών) στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.

Το εργαστήριο του Φειδία

Πηγή φωτογραφίας: Jean-Christophe BENOIST 

Είναι το σημείο όπου ο φημισμένος γλύπτης δημιούργησε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία το οποίο αποτελούσε ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου
κόσμου. Το κτίριο οικοδομήθηκε στο β’ μισό του 5ου αι. π.Χ., όταν ο Φειδίας, μετά τα έργα του στην Ακρόπολη της Αθήνας, ήρθε στην Ολυμπία για την κατασκευή του αγάλματος.

Το εργαστήριο μετατράπηκε αργότερα σε χώρο λατρείας. Τον 5ο αι. μ.Χ. οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια του κτιρίου μια παλαιοχριστιανική βασιλική, η αρχαιότερη γνωστή παλαιοχριστιανική εκκλησία της Ηλείας.

Πηγή εξωτερικής φωτογραφίας: Karta24