Οι ανεξερεύνητες γωνιές της Ελλάδας πάντα μπορεί να κρύβουν εκπλήξεις που δεν τις φαντάζεσαι και δεν τις περιμένες. Κάποιες από αυτές θα τις βρεις σε ακριτικές ακτές και άλλες στα ψηλά βουνά. Όπως στις κορυφές του Ψηλορείτη. Εκεί που βρίσκονται τα περίφημα αλλά άγνωστα σε πολλούς Μιτάτα της Ελλάδας. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό οικοδόμημα στην Κρήτη με συγκεκριμένη χρήση. Τα αποκαλούν πέτρινα ιγκλού και όχι άδικα. Βλέποντας τις εικόνες καταλαβαίνεις το γιατί.
Τα άγνωστα Μιτάτα της Ελλάδας και η χρήση τους
Εκεί, λοιπόν, στα πολύ ορεινά του Ψηλορείτη βρίσκονται τα περίφημα μιτάτα. Κτήρια με ενδιαφέρουσα και ιδιαίτερη αρχιτεκτονική η οποία έχει πανάρχαιες ρίζες. Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι είναι κατασκευασμένα από πέτρες χωρίς λάσπη ή άλλο συνδετικό υλικό. Κι όμως στέκονται δεκάδες χρόνια χωρίς να καταρρέουν. Πρόκειται για μια αρχιτεκτονική κατασκευή πανομοιότυπα με αυτή των μινωικών θολωτών τάφων. Γκριζοπράσινες ασβεστολιθικές σχιστόπλακες οι οποίες έχουν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε τελικά το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακά θολωτά δημιουργήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πιο παλιό μιτάτο το οποίο βρίσκεται στη Νίδα και έχει χάραγμα 1841.
Το καζάνι της τυροκομικής θα το έβλεπες σε μια ευρύχωρη παραστιά ενώ κοιτώντας ψηλά, στην κορυφή δηλαδή του θόλου υπάρχει ένα μικρό άνοιγμα, ο ανηφοράς, για τον φωτισμό και την έξοδο του καπνού.
Η ζωή στα μιτάτα
Όπως μπορείς να αντιληφθείς η ζωή στα μιτάτα και το περιβάλλον δεν είναι εύκολη. Βρίσκεσαι ουσιαστικά ανάμεσα σε γη και ουρανό και πολλές φορές με πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες. Ο Ψηλορείτης αποτελεί το κέντρο του κόσμου για τους βοσκούς του. Ανθρώπους που μεγάλωσαν σε αυτό το περιβάλλον με όλες τις δυσκολίες και αγαπούν τα μιτάτα τους. Το σπίτι τους στην πραγματικότητα…
Διαβάστε επίσης:
Δάσος Ρούβα: Ένας επίγειος παράδεισος με τρεχούμενα νερά
Το Νόστιμο χωριό της Ελλάδας που σου αφήνει… την πιο ωραία γεύση
Η τεχνητή λίμνη που μοιάζει με λαβύρινθο… στη φύση
Συχνές Ερωτήσεις
Τα Μιτάτα είναι παραδοσιακά ορεινά καταφύγια βοσκών που βρίσκονται στις κορυφές του Ψηλορείτη στην Κρήτη. Πρόκειται για εντυπωσιακά θολωτά δημιουργήματα κατασκευασμένα από γκριζοπράσινες ασβεστολιθικές σχιστόπλακες χωρίς λάσπη ή άλλο συνδετικό υλικό, τα οποία ονομάζονται και πέτρινα ιγκλού.
Τα Μιτάτα χρησιμοποιούνται ως ανθεκτικά και ζεστά καταφύγια για τους βοσκούς και τα ζώα τους, καθώς και για την παραγωγή παραδοσιακών τυριών. Περιλαμβάνουν χώρους για την επεξεργασία του γάλακτος, τη φύλαξη και ωρίμανση του τυριού, και τη στέγαση των ζώων.
Ο αρχαιότερος γνωστός Μιτάτο βρίσκεται στη Νίδα και έχει χάραγμα 1841. Αυτό το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ξερολιθικής αρχιτεκτονικής κατασκευής που εξακολουθεί να στέκεται δεκάδες χρόνια χωρίς να καταρρέει.
Τα Μιτάτα αποτελούνται από τέσσερις βασικούς χώρους: το κύριο μιτάτο όπου γίνεται η επεξεργασία του γάλακτος, τον κούμο, το τυροκέλι για τη φύλαξη και ωρίμανση του τυριού, και τη μάντρα για τη φύλαξη των ζώων. Έχουν μόνο ένα άνοιγμα (χαμηλή πόρτα) και στην κορυφή του θόλου υπάρχει μικρό άνοιγμα για φωτισμό και έξοδο καπνού.
Τα Μιτάτα βρίσκονται στα πολύ ορεινά του Ψηλορείτη στην Κρήτη, όπου οι βοσκοί και τα ζώα τους αντιμετωπίζουν δύσκολες και αντίξοες καιρικές συνθήκες με χιόνι και δυνατούς ανέμους.
