Εμπορικά πλοία, επιβατικά και φυσικά τα πολεμικά περιμένουν τους δύτες να τα ανακαλύψουν. Να κατέβουν στο βυθό και να κάνουν μια βουτιά πίσω στο χρόνο.
Ναυάγια. Διασκορπισμένα παντού στις ελληνικές θάλασσες. Ενα μεγάλο υποβρύχιο μουσείο που αποτελείται από πολλά μικρά. Μια ιδέα γίνεται πραγματικότητα, με ξεκίνημα από τις Σποράδες. Εκεί δημιουργήθηκε το πρώτο υποβρύχιο μουσείο της Ελλάδας.
Το καλοκαίρι του 2020 ξεκίνησε πιλοτικά στην Περιστέρα, στις Βόρειες Σποράδες, στην Αλόνησσο και θα ακολουθήσουν τρία υποβρύχια μουσεία στον Παγασητικό. Η πραγματικότητα λέει πως τα ελληνικά νερά κρύβουν πολλά αντίστοιχα ευρήματα. «Αρκεί να λάβει υπόψη του κανείς πως μόνο στην περιοχή των Φούρνων έχουμε εντοπίσει 58 τέτοια ναυάγια», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων, Παρή Καλαμαρά.
Η κυρία Καλαμαρά μίλησε για τις καταδύσεις αναψυχής και την απαγορευμένη συνήθεια που νομιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2005. «Εκεί γίνεται για πρώτη φορά αναφορά στην έννοια των θαλάσσιων καταδυτικών πάρκων και στην πιθανότητα δημιουργίας υποβρύχιων μουσείων». Δεκαπέντε χρόνια μετά, η Ελλάδα απόκτησε τα πρώτα της υποβρύχια μουσεία.
Πότε ένα ναυάγιο χαρακτηρίζεται ως «μνημείο» της θάλασσας; Θα πρέπει να έχει συμπληρώσει μισό αιώνα ζωής στο βυθό, είναι η απάντηση. Εμπορικά πλοία, επιβατικά και φυσικά τα πολεμικά περιμένουν τους δύτες να τα ανακαλύψουν. Να κατέβουν στο βυθό και να κάνουν μια βουτιά πίσω στο χρόνο.
Και αν αρκετά ναυάγια είναι απαγορευτικά για οποιαδήποτε ανακάλυψη, λόγω του μεγάλου βάθους τους, υπάρχουν πολλά που έχουν ανακηρυχθεί επισκέψιμα. «Έχουμε ναυάγια ακόμη και της προϊστορικής εποχής και φυσικά της κλασικής, της υστερορωμαϊκής, της βυζαντινής, αλλά και πολύ πιο πρόσφατα», εξηγεί η Πάρη Καλαμαρά.
Ασφάλεια, εξερεύνηση, γνώση
«Μια ομάδα οκτώ ναυαγίων έχουμε στον Παγασητικό Κόλπο και την περιοχή της Αλοννήσου, μια δεύτερη επτά ναυαγίων μεταξύ Λαυρίου και Μακρονήσου και μια τρίτη στη Μεθώνη της Μεσσηνίας, όπου ένα από αυτά βρίσκεται στον ιστορικά φορτισμένο χώρο της Ναυμαχίας του Ναβαρίνου. Αυτές οι τρεις περιοχές μπορούν να γίνουν επισκέψιμες. Ο πλούτος είναι απίστευτος. Να φανταστείτε ότι έχουμε χαρτογραφήσει μόλις το 5%», εξηγεί η κ. Καλαμαρά, δείχνοντας τι αναμένεται ν’ ακολουθήσει.
Προς το παρόν, το υποβρύχιο μουσείο της Περιστέρας ετοιμάζεται να λειτουργήσει τους επόμενους μήνες. Τα εντυπωσιακά νερά στις Σποράδες περιμένουν τους λάτρεις των καταδύσεων σε μια εμπειρία εντελώς διαφορετική.
Συχνές Ερωτήσεις
Το υποβρύχιο μουσείο της Αλοννήσου είναι το πρώτο υποβρύχιο μουσείο της Ελλάδας, που δημιουργήθηκε στις Σποράδες το καλοκαίρι του 2020. Αποτελείται από διάφορα ναυάγια που βρίσκονται στον βυθό και είναι επισκέψιμα για τους δύτες, δημιουργώντας μια μοναδική εμπειρία καταδύσεων μέσα στο χρόνο.
Στην περιοχή των Φούρνων έχουν εντοπιστεί 58 ναυάγια, σύμφωνα με την προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων Πάρη Καλαμαρά. Αυτό αποδεικνύει τον τεράστιο πλούτο που κρύβουν τα ελληνικά νερά.
Ένα ναυάγιο χαρακτηρίζεται ως μνημείο της θάλασσας όταν έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 50 χρόνια ζωής στο βυθό. Αυτό το χρονικό κριτήριο εξασφαλίζει ότι τα ναυάγια έχουν ιστορική σημασία και συντηρητική αξία.
Οι τρεις κύριες περιοχές με υποβρύχια μουσεία είναι: ο Παγασητικός Κόλπος και η Αλόννησος (8 ναυάγια), η περιοχή μεταξύ Λαυρίου και Μακρονήσου (7 ναυάγια), και η Μεθώνη της Μεσσηνίας με τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Και οι τρεις περιοχές μπορούν να γίνουν επισκέψιμες.
Η Πάρη Καλαμαρά, ως προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων, ήταν κύρια στέλεχος στη δημιουργία των υποβρύχιων μουσείων της Ελλάδας. Ενημέρωσε για την ιστορική διαδρομή της έννοιας από το 2005 και τον τεράστιο αρχαιολογικό πλούτος που περιμένει να ανακαλυφθεί στα ελληνικά νερά.
