Οι λόγοι που κάνουν τους Έλληνες να αισθάνονται εθνικά υπερήφανοι

Το παρελθόν που μας κρατά στην κορυφή της υπερηφάνειας

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πολίτες αναγνωρίζουν τις τέχνες, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής ως θεμελιώδεις παράγοντες εθνικής υπερηφάνειας. Παράλληλα, η ιστορική κληρονομιά και η γαστρονομία προβάλλονται ως καίρια στοιχεία της συλλογικής ταυτότητας.

Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, η οποία βασίστηκε σε απαντήσεις 33.486 ατόμων από 25 χώρες, στις περισσότερες περιπτώσεις οι νεότερες ηλικιακές ομάδες εκφράζουν υψηλότερα επίπεδα υπερηφάνειας για τις τέχνες και τον πολιτισμό της χώρας τους συγκριτικά με τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και με όσους διαθέτουν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Ειδικότερα, σε πολλές χώρες, οι πολίτες ηλικίας 18 έως 34 ετών είναι τουλάχιστον διπλάσια πιθανό να δηλώνουν υπερηφάνεια για τον εθνικό τους πολιτισμό σε σχέση με όσους είναι 50 ετών και άνω.

Οι Έλληνες είμαστε περήφανοι για την ιστορία μας

Στην Ελλάδα, οι πολίτες εμφανίζονται πρωτίστως υπερήφανοι για την ιστορία τους (37%), με συχνές αναφορές στον αρχαίο πολιτισμό και στους αγώνες των προγόνων, συμπεριλαμβανομένης της Ελληνικής Επανάστασης και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, το 31% δηλώνει υπερηφάνεια για τον ίδιο τον λαό, ο οποίος περιγράφεται ως φιλόξενος και θερμός. Καταγράφεται επίσης θετική αναφορά στη μαζική κοινωνική κινητοποίηση που ακολούθησε το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη και τη διαχείρισή του από την κυβέρνηση. Το 15% επισημαίνει ως πηγή υπερηφάνειας τη γεωγραφία και το φυσικό περιβάλλον της χώρας, με τον «ήλιο» και τη «θάλασσα» να λειτουργούν ως διαχρονικά στοιχεία διεθνούς αναγνωρισιμότητας. Ωστόσο, ποσοστό 19% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται καθόλου υπερήφανο ή εκφράζει κριτική στάση απέναντι στη χώρα.

Τέχνες και κουλτούρα

Σε διακρατικό επίπεδο, οι Ιταλοί καταγράφονται ως οι πλέον πιθανό να εκφράσουν υπερηφάνεια για τις εθνικές τέχνες και τον πολιτισμό τους, ενώ οι Ισπανοί και οι Αυστραλοί τείνουν να αναδεικνύουν τον τρόπο ζωής ως βασικό λόγο εθνικής ικανοποίησης.

Σε ορισμένες χώρες, η υπερηφάνεια εδράζεται κυρίως στη διατήρηση μακραίωνων παραδόσεων. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στην Ιαπωνία, όπου υπογραμμίζεται η σημασία της διαγενεακής συνέχειας και της εκτίμησης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Αντιθέτως, στη Νότια Κορέα, η εθνική υπερηφάνεια συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τον σύγχρονο πολιτισμό και τη διεθνή του απήχηση, ιδίως μέσω της λεγόμενης «K-κουλτούρας», που περιλαμβάνει την K-pop, τις τηλεοπτικές σειρές, τη βιομηχανία ομορφιάς και την κορεατική κουζίνα, στοιχείο που προβάλλεται ως απόδειξη πολιτιστικής δυναμικής σε παγκόσμια κλίμακα.

Η εθνική κουζίνα αποτελεί επίσης σημαντικό σύμβολο υπερηφάνειας. Σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, το Μεξικό και η Ισπανία, περισσότεροι από ένας στους δέκα πολίτες αναφέρουν τη γαστρονομία ως βασική πηγή εθνικής ταυτότητας.

Όσον αφορά τον τρόπο ζωής, οι πολίτες της Ισπανίας και της Αυστραλίας εμφανίζονται ιδιαίτερα πιθανό να τον αξιολογούν θετικά (14% και 13% αντίστοιχα), επισημαίνοντας τη ζωντάνια της κοινωνικής ζωής και την έμφαση στην εξωστρέφεια και τη συλλογικότητα.

Τέλος, σχεδόν σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, οι πολίτες εκφράζουν υπερηφάνεια για τα εθνικά έθιμα και τις παραδόσεις τους, ιδίως για αργίες, φεστιβάλ και δημόσιους εορτασμούς, τα οποία λειτουργούν ως σταθερά σημεία πολιτισμικής συνέχειας και συλλογικής μνήμης.