Από το χαρτζιλίκι που δίνουν οι γονείς στα παιδιά μέχρι τα χρήματα για τα έξοδα ενός φοιτητή και το μοίρασμα ενός λογαριασμού μεταξύ φίλων, το IRIS έχει γίνει πλέον μέρος της καθημερινότητας. Μαζί όμως με τη χρήση του έχουν αυξηθεί και τα ερωτήματα για το πότε μια απλή μεταφορά χρημάτων αποκτά φορολογικό ενδιαφέρον και πότε μπορεί να θεωρηθεί δωρεά που πρέπει να δηλωθεί στην Εφορία.
Μετά τη σύγχυση των τελευταίων ημερών, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει το τοπίο, επισημαίνοντας ότι οι καθημερινές μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων δεν μπαίνουν αυτομάτως στο φορολογικό «μικροσκόπιο». Προϋπόθεση είναι να αφορούν πραγματικές καθημερινές ανάγκες και να μην παρουσιάζουν χαρακτηριστικά καταχρηστικής πρακτικής.
Έτσι, χρήματα που μεταφέρουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για χαρτζιλίκι ή για την κάλυψη καθημερινών εξόδων δεν θεωρούνται χρηματική δωρεά και δεν απαιτείται να δηλωθούν στην πλατφόρμα myPROPERTY. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται ποσά για ενοίκιο, δίδακτρα, σούπερ μάρκετ και άλλες συνήθεις ανάγκες ενός παιδιού ή φοιτητή.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει πιο αναλυτικά μια σειρά συναλλαγών όταν εντοπίζεται συγκεκριμένο μοτίβο, όπως σταθερή συχνότητα και επαναλαμβανόμενες μεταφορές ίδιων και, κυρίως, υψηλών ποσών.
Χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές
Διαφορετικά είναι τα δεδομένα όταν μια μεταφορά χρημάτων αποτελεί πραγματική γονική παροχή ή δωρεά. Σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες και οι λεπτομέρειες μπορούν να κρίνουν εάν εφαρμόζεται το αφορολόγητο ή εάν προκύπτει φόρος που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%.
Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς της πρώτης κατηγορίας, δηλαδή παιδιά, γονείς, συζύγους και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ. Βασική προϋπόθεση είναι η μεταφορά των χρημάτων να γίνει μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβληθεί η σχετική δήλωση.
Για το ποσό της δωρεάς που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.
Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του myPROPERTY και στη συνέχεια η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τη συναλλαγή με τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες. Εάν η συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, το αφορολόγητο μπορεί να χαθεί και να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ, με συντελεστή 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
Ακόμη μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση μπορεί να προκύψει στην περίπτωση των μετρητών. Χρηματικές γονικές παροχές που δεν πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς να εφαρμόζεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Στο φορολογικό «ραντάρ» βρίσκονται επίσης οι διαδοχικές δωρεές, όταν υπάρχει υποψία ότι χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου να μεταφερθούν χρήματα σε πρόσωπο που δεν δικαιούται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μεταφοράς χρημάτων από ένα παιδί στον γονέα και στη συνέχεια από τον γονέα σε άλλο παιδί. Εάν από τον έλεγχο προκύψει ότι πραγματικός τελικός αποδέκτης ήταν ο αδελφός και ότι οι διαδοχικές κινήσεις έγιναν με σκοπό την παράκαμψη της προβλεπόμενης φορολογίας, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο.
Μάλιστα, όταν οι δύο συναλλαγές πραγματοποιούνται με διαφορά μικρότερη των έξι μηνών, το στοιχείο αυτό μπορεί να αποτελέσει ένδειξη για φορολογικό έλεγχο.
Κοινοί λογαριασμοί
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Όταν χρήματα μεταφέρονται σε λογαριασμό στον οποίο συνδικαιούχος με το παιδί ή τον δωρεοδόχο είναι τρίτο πρόσωπο, η Εφορία μπορεί να εξετάσει ποιος χρησιμοποίησε τελικά το ποσό.
Εάν διαπιστωθεί ότι τα χρήματα κατέληξαν στον τρίτο συνδικαιούχο, μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματοποιήθηκε δωρεά προς το συγκεκριμένο πρόσωπο και να επιβληθεί ο αντίστοιχος φόρος.
Για αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας δεν ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστή 20% για τη δεύτερη κατηγορία και 40% για συγγενείς και λοιπά πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας.
Τα όρια του IRIS
Από τον περασμένο Ιανουάριο έχουν αυξηθεί τα όρια συναλλαγών μέσω IRIS. Το ημερήσιο όριο για τους ιδιώτες έχει ανέβει από τα 500 στα 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ φυσικών προσώπων όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες.
Το μηνιαίο πλαφόν διαμορφώνεται στις 5.000 ευρώ.
Πηγή φωτογραφίας: pexels.com
