Σίγουρα έχουμε κάνει εκατοντάδες βόλτες στην Αθήνα προσπερνώντας διάφορα μέρη που έχουν μεγάλη και ιδιαίτερη ιστορία. Ένα από αυτά είναι ένα σημείο που πιθανόν έχεις προσπεράσει κάποιες φορές χωρίς να έχεις δώσει ιδιαίτερη σημασία. Ο λόγος για το άγνωστο σημείο που οι αρχαίοι έχυναν τα δάκρυά τους.
Πρόκειται για τον βωμό των Δώδεκα Θεών. Αποτελεί ένα σημαντικό μνημείο της Αγοράς στο ιστορικό κέντρο που δεν είναι γνωστό σε πολλούς Αθηναίους. Με βάση το σημείο εκείνο υπολογίζονταν όλες οι αποστάσεις της Αττικής.
Βέβαια, το γεγονός ότι δεν είναι γνωστό, πιθανόν, οφείλεται και στη θέση στην οποία βρίσκεται. Είναι εν μέρει κάτω από την τάφρο του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου και είναι ελάχιστα ορατός. Αυτό σε συνδυασμό με τις ελλιπείς μας γνώσεις γι’ αυτό, το καθιστούν ένα μικρό μυστήριο για πολλούς.
Το συγκεκριμένο ιερό, λοιπόν, λέγεται ότι αποτελούσε τόπο ασυλίας και μέρος όπου έχυναν οι Αθηναίοι τα δάκρυά τους. Ο βωμός των Δώδενα Θεών αποτελούσε το κατεξοχήν άσυλο για τους διωκόμενους. Ο Θουκυδίδης δίνει την πληροφορία πως ο Πεισίστρατος, γιος του Ιππία και εγγονός του φημισμένου Πεισίστρατου, ίδρυσε στην Αγορά ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου, δηλαδή το συγκεκριμένο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια εξακολουθούσε να είναι τόπος ασυλίας. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Παυσανίας τον αναφέρει ως Βωμό του Ελέους. Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο, ο θεός Έλεος λατρευόταν από τους Αθηναίους ως δέκατος τρίτος θεός. Σε αυτό τον εύσπλαχνο θεό δεν έκαναν αιματηρές θυσίες ούτε αναίμακτες προσφορές αλλά πρόσφεραν τα δάκρυά τους. Επιπλέον, οι Αθηναίοι έστησαν βωμούς και λάτρεψαν την Αιδώ, την Ορμή και τη Φήμη, γι’ αυτό και ο περιηγητής Παυσανίας εξαίρει τους Αθηναίους και πιστεύει πως είναι ευτυχέστεροι των άλλων θνητών.
Εξερευνώντας την Αθήνα το σίγουρο είναι ότι ανακαλύπτεις πολλά νέα μυστικά που για χρόνια νόμιζες ότι είναι κρυμμένα…
Συχνές Ερωτήσεις
Ο βωμός των Δώδεκα Θεών είναι ένα σημαντικό αρχαίο μνημείο που βρίσκεται στην Αγορά της Αθήνας. Αποτελεί ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου, το οποίο ιδρύθηκε από τον Πεισίστρατο, γιο του Ιππία, σύμφωνα με την περιγραφή του Θουκυδίδη. Το μνημείο είναι σχετικά άγνωστο στους περισσότερους Αθηναίους λόγω της θέσης του, η οποία βρίσκεται εν μέρει κάτω από την τάφρο του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου.
Ο βωμός των Δώδεκα Θεών αποτελούσε τόπο ασυλίας και προστασίας για τους διωκόμενους. Επιπλέον, χρησιμοποιούνταν ως σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό όλων των αποστάσεων της Αττικής. Ακόμη και κατά τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια συνέχιζε να είναι τόπος ασυλίας, γεγονός που αποδεικνύει τη μεγάλη του σημασία.
Ο Παυσανίας αναφέρει τον βωμό των Δώδεκα Θεών ως Βωμό του Ελέους, καθώς ο θεός Έλεος (της συμπόνιας) λατρευόταν ιδιαίτερα από τους Αθηναίους. Αντί για αιματηρές ή αναίμακτες θυσίες, οι Αθηναίοι έχυναν τα δάκρυά τους ως δώρο σε αυτό τον εύσπλαχνο θεό, κάτι που καθιστούσε τη λατρεία του ξεχωριστή.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Θουκυδίδη, ο βωμός των Δώδεκα Θεών ιδρύθηκε από τον Πεισίστρατο, γιο του Ιππία και εγγονό του περίφημου τυράννου Πεισίστρατου. Το ιερό αφιερώθηκε στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου και τοποθετήθηκε στην Αγορά της Αθήνας.
Ο βωμός των Δώδεκα Θεών βρίσκεται στην Αγορά στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Είναι εν μέρει κάτω από την τάφρο του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, γεγονός που το καθιστά ελάχιστα ορατό και εξηγεί γιατί δεν είναι γνωστό σε πολλούς Αθηναίους παρά την ιστορική του σημασία.
