Μεγάλη Βρεταννία: Η ιστορία του επιβλητικού ξενοδοχείου της Αθήνας

Q: Πότε ιδρύθηκε το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία;

Το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία ιδρύθηκε το 1866 από τον Σάββα Κέντρο στις οδούς Σταδίου και Καραγιώργη Σερβίας στην Αθήνα. Η πραγματική απογείωσή του ξεκίνησε το 1878, όταν ο Ευστάθιος Λάμψας έγινε συνέταιρος του ξενοδοχείου.

Q: Γιατί ονομάστηκε Μεγάλη Βρεταννία το ξενοδοχείο;

Το ξενοδοχείο ονομάστηκε Μεγάλη Βρεταννία (Grand Bretagne στα γαλλικά) προς τιμήν της Γαλλίδας συζύγου του Ευστάθιου Λάμψα. Το όνομα αυτό προσέλκυσε πολλούς Βρετανούς επισκέπτες που ταξίδευαν στην Αθήνα.

Q: Ποιος ήταν ο Ευστάθιος Λάμψας;

Ο Ευστάθιος Λάμψας ήταν ένας 29χρονος επιχειρηματίας που επέστρεψε από το Παρίσι, όπου είχε σπουδάσει μαγειρική. Το 1878 έγινε συνέταιρος του Σάββα Κέντρου στο ξενοδοχείο και αργότερα έγινε ο αποκλειστικός ιδιοκτήτης του, μετατρέποντάς το σε ένα από τα καλύτερα ξενοδοχεία της Ευρώπης.

Q: Ποια γεγονότα έκαναν διάσημο το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία;

Το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία έγινε διάσημο γιατί ήταν το ξενοδοχείο διαμονής όλων των αθλητών που πήραν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, καθώς και του Πιερ ντε Κουμπερτέν. Ήταν επίσης το δεύτερο πιο γνωστό κτίριο της Αθήνας για τους ξένους, μετά την Ακρόπολη.

Q: Τι καινοτομίες εισήγαγε ο Ευστάθιος Λάμψας στο ξενοδοχείο;

Ο Ευστάθιος Λάμψας εισήγαγε πολλές καινοτομίες στο ξενοδοχείο, όπως τα περίφημα diners dansants (γεύματα με ζωντανή μουσική και χορό), ένα πολυτελές εστιατόριο, και ηλεκτροδότηση του κτιρίου. Η σύζυγος του οργάνωνε σεμινάρια για τους εργαζόμενους σχετικά με την εξυπηρέτηση πελατών κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Σε μια πόλη στην οποία το πιο γνωστό κτίριο, αν μπορεί να θεωρηθεί τέτοιο ένα από τα θαύματα του κόσμου, είναι η Ακρόπολη, η οποία ήταν, είναι και πάντα θα είναι εκεί ακόμη κι αν πάψει να υπάρχει η πόλη, μάλλον δεν είναι υπερβολικό να πει κανείς ότι το δεύτερο πιο γνωστό κτίριο είναι η «Ακρόπολη των ξενοδοχείων», αφού έχει ζήσει όλες τις εντυπωσιακές αλλαγές της Αθήνας από τη σύσταση του ελληνικού κράτους μετά την τουρκοκρατία μέχρι και σήμερα. Ο λόγος, φυσικά, για την περίφημη «Μεγάλη Βρεταννία», η ιστορία της οποίας, η πορεία της μέσα στον χρόνο, έχει το δικό της ενδιαφέρον…

Τι σημαίνουν οι επιγραφές στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη

Μεγάλη Βρεταννία: Η ιστορία αρχίζει το 1866

Αυτή η ιστορία, λοιπόν, αρχίζει το 1866, όταν ο Σάββας Κέντρος θα ιδρύσει το ξενοδοχείο επί των οδών Σταδίου και Καραγιώργη Σερβίας. Για πολλούς, όμως, η πραγματική έναρξη της ιστορίας είναι το 1878, όταν ο Κέντρος θα συναντήσει έναν 29χρονο ονόματι Ευστάθιος Λάμψας, ο οποίος έχει μόλις επιστρέψει από το Παρίσι, όπου είχε πάει για να γίνει… μάστερ στη μαγειρική. Είναι μια συνάντηση που θα αλλάξει τα πάντα, αφού ο Λάμψας εκφράζει το ενδιαφέρον του για να επενδύσει στο ξενοδοχείο, με αποτέλεσμα να γίνουν συνέταιροι. Και από τη στιγμή που έγιναν, άρχισε και η απογείωση για το ξενοδοχείο, το οποίο εν τω μεταξύ είχε μετακομίσει στο Μέγαρο Δημητρίου.

Ο συνεταιρισμός των Κέντρου και Λάμψα θα έχει ως αποτέλεσμα να γίνουν έργα για την πλήρη ανακαίνιση του ξενοδοχείου, η ονομασία του οποίου αποδίδεται στα γαλλικά, Grand Bretagne, προς τιμήν της Γαλλίδας συζύγου του Ευστάθιου Λάμψα. Και κάπως έτσι, οι πελάτες που ήταν κυρίως Βρετανοί και οι οποίοι έρχονταν στην Αθήνα είτε για την ιστορία της είτε για μια στάση πριν συνεχίσουν το ταξίδι προς Ινδία ή προς Αίγυπτο, εντυπωσιάζονται όλο και περισσότερο. Και αφού εντυπωσιάζονται, αυξάνονται κιόλας. Η «Μεγάλη Βρεταννία» αρχίζει, με όλο και πιο δυνατό ρυθμό, να χτίζει το όνομά της και στα τέλη του 19ου αιώνα θεωρείται ήδη ένα ξενοδοχείο που κάθε αριστοκράτης ή γενικά πλούσιος της εποχής πρέπει να επισκεφθεί.

Ήταν, άλλωστε, αυτό στο οποίο είχαν καταλύσει όλοι οι αθλητές που πήραν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, ήταν αυτό στο οποίο διέμενε εκείνες τις ημέρες ο Πιερ ντε Κουμπερτέν, ήταν, με λίγα λόγια, το πιο γνωστό κτίριο της Αθήνας για τους ξένους, εξαιρώντας την Ακρόπολη, όπως αναφερόταν στις εφημερίδες της εποχής. Και ήταν αλήθεια, αφού η φήμη του εξαπλωνόταν συνεχώς χάρη και στις πρωτοποριακές ιδέες του Λάμψα, ο οποίος προσπαθούσε να το μετατρέψει σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο που δεν θα είχε τίποτα να ζηλέψει από τα πιο γνωστά της Ευρώπης.

Μεγάλη Βρεταννία: Ο έλεγχος στον Λάμψα και η εκτόξευση

Για να το καταφέρει αυτό, ο Ευστάθιος Λάμψας χρειάστηκε να πάρει την απόλυτη κυριότητα του ξενοδοχείου. Αυτό έγινε μετά τον θάνατο του συνέταιρου Σάββα Κέντρου, μετά τον θάνατο του οποίου ο Λάμψας αγοράζει, με 300.000 δραχμές, από τη χήρα του το μερίδιό του. Στα 40 του χρόνια πλέον, είναι μοναδικός ιδιοκτήτης του καλύτερου ξενοδοχείου της Αθήνας, το οποίο είναι και ένα από τα πρώτα κτίρια της πόλης που ηλεκτροδοτήθηκαν. Ο δρόμος, πλέον, είναι ανοιχτός για τον Λάμψα ώστε να κάνει πράξη όλα όσα ονειρεύτηκε, ξεκινώντας από την οργάνωση ενός πολυτελούς εστιατορίου.

Έχοντας παραστάσεις από την Ευρώπη, από το Παρίσι, ο ιδιοκτήτης της «Μεγάλης Βρεταννίας» καθιερώνει τα περίφημα diners dansants, τα γεύματα με ζωντανή μουσική και χορό, με το ξενοδοχείο να παίρνει τον τίτλο του καλύτερου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ένα ξενοδοχείο στο οποίο η πολυτέλεια, η αριστοκρατική διακόσμηση, είναι το κύριο χαρακτηριστικό. Όλα, πλέον, δείχνουν να έχουν μπει στον σωστό δρόμο, κάτι που επιβεβαιώνεται και από την επέκταση του κτιρίου προς την Πανεπιστημίου, την ίδια ώρα που η σύζυγος του Λάμψα… δεν κάθεται, αλλά οργανώνει σεμινάρια για τους εργαζόμενους, για το πώς θα πρέπει να συμπεριφέρονται στους πελάτες, για το πώς θα λειτουργούν σαν Ευρωπαίοι σε μια Αθήνα που άλλαζε συνεχώς.

Αίολος: Το ξενοδοχείο που άλλαξε την Αθήνα – Η ιστορία του και πώς είναι σήμερα

Μεγάλη Βρεταννία: Η απόπειρα δολοφονίας του Τσόρτσιλ

Σε αυτή την Αθήνα το πιο εμβληματικό, μεγάλο και πολυτελές ξενοδοχείο της, έπαιζε φυσικά τεράστιο ρόλο. Και αυτό είναι κάτι που στην πάροδο του χρόνου θα επιβεβαιωνόταν με διάφορους τρόπους. Ακόμη και με καιρό πολέμου. Εκεί μεταφέρθηκε η έδρα της κυβέρνησης, του βασιλιά και του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας τον Οκτώβριο του 1940, από εκεί εκφωνήθηκε το ανακοινωθέν για την 28η Οκτωβρίου. Δεν αποτέλεσε έκπληξη, επομένως, το γεγονός ότι οι Γερμανοί, η Βέρμαχτ συγκεκριμένα, όταν έφτασαν στην Αθήνα προχώρησαν στην επίταξή του. Και σε ζημιές παράλληλα, όχι ανεπανόρθωτες όμως, στην 5ετία που το χρησιμοποίησαν.

Μεγάλη Βρεταννία - Ουίνστον Τσώρτσιλ — Η πληροφορία ότι ο Ουίνστον Τσόρτσιλ ήταν και διέμενε στη «Μεγάλη Βρεταννία» κινητοποίησε τον ΕΑΜ που το 1944 είχε αποφασίσει την ανατίναξή του ξενοδοχείου

Ανεπανόρθωτη ζημιά θα μπορούσε να γίνει στη συνέχεια, στα Δεκεμβριανά του ’44, όταν η πληροφορία ότι ο Ουίνστον Τσόρτσιλ είναι στην Αθήνα και διαμένει στη «Μεγάλη Βρεταννία» κινητοποίησε τον ΕΑΜ που αποφάσισε την ανατίναξή του ξενοδοχείου. Μια επιχείρηση που ματαιώθηκε όμως, με τον Τσόρτσιλ και το κτίριο να… παραμένουν εν ζωή. Ο Βρετανός πολιτικός βέβαια, επειδή έτσι είναι η ζωή, ήρθε η στιγμή που αναχώρησε για έναν άλλο κόσμο… Το ξενοδοχείο, όμως, παρέμεινε κανονικά στη θέση του και μεγάλωσε κι άλλο το μύθο του και τους χώρους του τις επόμενες δεκαετίες.

Μεγάλη Βρεταννία: Το νέο επιβλητικό κτίριο και οι ανακαινίσεις

Το 1957, βασισμένη πάνω σε σχέδια του Κώστα Βουτσινά, θα γίνει η ανέγερση νέας πτέρυγας και το ξενοδοχείο θα φτάσει να έχει συνολικά 401 δωμάτια και πολυτελείς χώρους από παντού, από την υποδοχή μέχρι τα λουτρά. Ήταν ένα έργο με στόχο τον εκσυγχρονισμό της Μεγάλης Βρετανίας, με τα εγκαίνια να γίνονται στις 12 Φεβρουαρίου 1959 και το κτίριο να μη χρειάζεται καμία άλλη επέμβαση πριν το 1976, όταν δημιουργήθηκε το μπαρ G.B. Corner, με το πιο εμβληματικό ξενοδοχείο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να γίνεται ακόμη πιο πλήρες.

Και από εκεί και πέρα, με την Αθήνα να αναλαμβάνει τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, κρίθηκε αναγκαία ακόμη μία ανακαίνιση. Μια ανακαίνιση που είχε ως αποτέλεσμα η Μεγάλη Βρετανία να έχει 384 δωμάτια με 79 σουίτες, εστιατόριο, μπαρ, εκπληκτικούς χώρους υποδοχής και εκδηλώσεων, πολυτέλεια παντού, αριστοκρατικό αέρα και πλούσια, πολύ πλούσια ιστορία.