Η Παλιά Αθήνα πάντα θα είναι μέσα στην καρδιά μας – ακόμη και σήμερα που τα πάντα έχουν αλλάξει και λίγα είναι αυτά που μας γυρίζουν στο παρελθόν και τη θυμίζουν. Αυτοκίνητα, λίγα φυσικά, που κινούνται αραιά μεταξύ τους. Σπίτια χαμηλά που απλώνονται στα δεξιά και αριστερά του δρόμου. Δεν υπάρχει η παραμικρή έννοια της πολυκατοικίας. Μια εικόνα που σου θυμίζει περισσότερο επαρχιακή οδό παρά κεντρική λεωφόρο στην Αθήνα. Κι όμως, πρόκειται για έναν από τους πλέον κεντρικούς δρόμους, ταχείας κυκλοφορίας στον οποίο συχνά συναντάς κίνηση. Φανάρια, διασταυρώσεις, μποτιλιάρισμα και γενικώς είναι μια λεωφόρος που θέλει ακόμη και προσοχή στην οδήγηση. Καμία σχέση με αυτό που βλέπεις, δηλαδή, στις φωτογραφίες από το παρελθόν. Είναι η Λεωφόρος Συγγρού.
Ένα ιστορικό ντοκουμέντο από την Ακρόπολη: Η παλιότερη φωτογραφία της
Παλιά Αθήνα: Η λεωφόρος που ήταν σαν επαρχιακός δρόμος
Ο διάσημος και πολυσύχναστος, λοιπόν, δρόμος κατασκευάστηκε, στην Παλιά Αθήνα, σχεδόν στην ίδια ευθεία που βρισκόταν κατά την αρχαιότητα η πλατιά οδός, και κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους, καρόδρομος, που κάλυπτε τις μεταφορικές ανάγκες, από και προς το λιμάνι του Φαλήρου. Η σύλληψη της ιδέας κατασκευής του σύγχρονου δρόμου έγινε στα τέλη του 19ου αιώνα, περίοδο εκσυγχρονισμού και μεγάλων δημοσίων έργων, επί πρωθυπουργίας του Xαρίλαου Τρικούπη (1881-1895). Η κατασκευή της λεωφόρου ξεκίνησε το 1898, με σχέδια ενός μηχανικού του στρατού, του Ιωάννη Γενίσαρλη. Χαρακτηριστικό είναι ότι μεγάλο τμήμα του έργου χρηματοδοτήθηκε από κληροδοτήματα του Ανδρέα Συγγρού. Γι’ αυτό, εξάλλου, και η λεωφόρος έχει το όνομά του.
Αν πέσουν στα χέρια σου ασπρόμαυρες φωτογραφίες από το παρελθόν και την Παλιά Αθήνα, μπορείς να δεις στο βάθος ακόμη και το λόφο του Φιλοπάππου: Τέσσερα πράγματα που δεν ξέρεις για τον δημοφιλή λόφο, την Ακρόπολη: 10 άγνωστες πληροφορίες για το εμβληματικό μνημείο και το Λυκαβηττό: Πέντε πράγματα που ίσως δε γνωρίζεις. Η εξωτερική φωτογραφία φαίνεται να έχει τραβηχτεί πριν από τη δεκαετία του ’50. Πιο συγκεκριμένα είναι κοντά στην διασταύρωση Συγγρού και Δαβάκη. Παρατηρώντας την εικόνα μπορείς να δεις ότι πίσω από το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο, είναι το κτίριο του Συλλόγου Αργοναυτών Καλλιθέας, το οποίο βρίσκεται στην οδό Δαβάκη.
Λεωφόρος Συγγρού: Η ιστορία της κατασκευής της
Έτσι, το 1901 χαράσσεται ο νέος δρόμος και αρχίζουν οι εργασίες. Σύμφωνα με τον Ν. Γαζή το μήκος ήταν πέντε χιλιόμετρα και το πλάτος 28 μέτρα. Απ’ αυτά 16 μέτρα πλάτος κατείχαν τα δύο πεζοδρόμια και 12 μέτρα ήταν η κύρια οδός, η οποία θεωρείτο ότι «είνε μοναδική καθ’ όλην την ανατολήν». Στην αρχική μορφή η Λεωφόρος Συγγρού για την κατασκευή της χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το ένα, αυτό που βρισκόταν προς την πόλη -από τη γέφυρα του Ιλισσού και εντεύθεν- αποκλήθηκε «εσωτερικόν» και το άλλο μέχρι τη Φαληρική ακτή «εξωτερικόν». Το κόστος του έργου, (κατασκευή, επιχωμάτωση κ.λπ.), απαίτησαν δαπάνη 750.000 δραχμών, ενώ περίπου 460.000 δραχμές δαπανήθηκαν για αποζημίωση παροδίων ιδιοκτητών. Το ποσόν αυξήθηκε αργότερα, με αγωγές που ήγειραν ιδιοκτήτες κατά του Δημοσίου.
Το έργο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το 1904 και τη χάρη του σπεύδει να υμνήσει ο Κωστής Παλαμάς: «Ο νεοχάρακτος αυτός δρόμος, ο κατάπλατος και ολόβαθος, ο διάδημα περιβαλλόμενος τας στήλας του Ολυμπείου και νίπτων τας πόδας του εις τα κύμματα του Σαρωνικού, επλήρωσε την πόλιν των Αθηνών με μίαν μονοκόμματην μεγαλοπρέπειαν», έγραφε καταγοητευμένος. Καλούσε τους Έλληνες να περπατήσουν «εις την καλλιτεχνικήν αυτήν λεωφόρον» και να απολαύσουν «νεοφανή και ονειρώδους φύσεως χώραν»!
Αυτή ήταν μια ιστορία από την Παλιά Αθήνα
Ταξίδια στην Ελλάδα
Πώς πήρε το όνομά της η πιο γραφική γειτονιά στην Αθήνα – Τι να δω στην Πλάκα σήμερα
Κουκάκι: Αξίζει, πραγματικά, όλο αυτό το buzz που γίνεται για χάρη του;
Ποια πασίγνωστη περιοχή της Αθήνας την έλεγαν «Μαύρες Πέτρες»
Ακολουθήστε το exploringgreece.tv σε Facebook και Instagram
Συχνές Ερωτήσεις
Η Λεωφόρος Συγγρού κατασκευάστηκε το 1898 με σχέδια του μηχανικού Ιωάννη Γενίσαρλη. Η ιδέα της σύλληψης έγινε στα τέλη του 19ου αιώνα επί πρωθυπουργίας του Χαρίλαου Τρικούπη. Το έργο χρηματοδοτήθηκε κατά μεγάλο μέρος από κληροδοτήματα του Ανδρέα Συγγρού, ο οποίος έδωσε και το όνομά του στη λεωφόρο. Το έργο ολοκληρώθηκε σχεδόν το 1904.
Στο παρελθόν, η Λεωφόρος Συγγρού έμοιαζε περισσότερο με επαρχιακό δρόμο παρά με κεντρική λεωφόρο της Αθήνας. Υπήρχαν λίγα αυτοκίνητα, χαμηλά σπίτια και καθόλου πολυκατοικίες. Σήμερα, είναι ένας από τους πλέον κεντρικούς δρόμους ταχείας κυκλοφορίας με φανάρια, διασταυρώσεις και κίνηση.
Το μήκος της Λεωφόρου Συγγρού ήταν πέντε χιλιόμετρα και το πλάτος 28 μέτρα. Από αυτά, 16 μέτρα κατείχαν τα δύο πεζοδρόμια και 12 μέτρα ήταν η κύρια οδός. Το κόστος του έργου ήταν 750.000 δραχμές, ενώ 460.000 δραχμές δαπανήθηκαν για αποζημίωση παροδίων ιδιοκτητών.
Ο Ανδρέας Συγγρός ήταν ένας εμπορος που με τα κληροδοτήματά του χρηματοδότησε μεγάλο τμήμα της κατασκευής της λεωφόρου. Γι' αυτό το λόγο, η λεωφόρος πήρε το όνομά του και ονομάστηκε Λεωφόρος Συγγρού.
Ο Κωστής Παλαμάς υμνούσε τη Λεωφόρο Συγγρού αφού σχεδόν ολοκληρώθηκε το 1904. Περιέγραψε το νέο δρόμο ως κατάπλατο και ολόβαθο, που περιβάλλει τις στήλες του Ολυμπείου και νίπτει τα πόδια του στα κύματα του Σαρωνικού, καλώντας τους Έλληνες να περπατήσουν σε αυτή την «καλλιτεχνική λεωφόρο».
