Αν είστε κάτοικος Αθηνών και θέλετε να κάνετε μια εκδρομή σε ένα πολύ κοντινό μέρος που να συνδυάζει βουνό και θάλασσα, υπάρχει πρόταση: Ο Βαρνάβας ! Αγαπημένος προορισμός των Αθηναίων, μόλις 35 χιλιόμετρα από το κέντρο της πρωτεύουσας.
Υπάρχουν στιγμές που η ανάγκη για μια σύντομη επαφή με τη φύση γίνεται επιτακτική. Όταν οι «πέντε γλάστρες στο μπαλκόνι» δεν αρκούν για να κατευνάσουν τα φυσιολατρικά ένστικτα του κατοίκου της τσιμεντούπολης, μια βόλτα μέχρι τον Βαρνάβα, στα βορειοανατολικά προάστια της Αττικής, μοιάζει με ιδανική λύση.
Ο Βαρνάβας είναι από τους αγαπημένους προορισμούς των Αθηναίων. Μια περιοχή που συνδυάζει βουνό και θάλασσα, πολιτισμό και ψυχαγωγία, και απέχει μόλις 35 χιλιόμετρα από το κέντρο της πρωτεύουσας. Βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε Καπανδρίτι, Γραμματικό, Μαραθώνα και τις παραλίες του Βαρνάβα — ένας μικρός κόμβος φύσης και ιστορίας.
Η πρόσβαση είναι εύκολη, κι αυτό ήταν ένα ακόμη κίνητρο για να φτάσω μέχρι εκεί. Γιατί, ναι, πρόκειται για χωριό — και οι εικόνες που αντικρίζει κανείς είναι ακριβώς αυτές που περιμένει από κάθε ελληνικό χωριό που σέβεται τον εαυτό του: μια μικρή πλατεία με γριούλες και ταβερνάκια, λουλουδιασμένα παρτέρια, παρέες συνταξιούχων, αφιερώματα στους ήρωες της επανάστασης, φροντισμένες αυλές και ξύλινα παντζούρια σε χωριάτικα σπίτια. Όλα κομμάτια ενός παζλ που θυμίζει ελληνική επαρχία, ανθισμένη και ζωντανή, σε απόσταση αναπνοής από την Αθήνα.
Κι όμως, πίσω από τη φαινομενική ραθυμία, οι κάτοικοι του Βαρνάβα είναι δραστήριοι και δημιουργικοί. Η ξενάγηση εδώ έχει «ψωμί» — κυριολεκτικά και μεταφορικά. Το Ευρωπαϊκό Μουσείο Άρτου στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό σπίτι και φιλοξενεί και το διαδραστικό λαογραφικό μουσείο. Εκεί εκτίθεται η μεγαλύτερη συλλογή κεντημένου ψωμιού στην Ευρώπη, ενώ οι άνθρωποί του, με πρώτο τον κύριο Πέτρο Κατσίκη, εξηγούν με μεράκι την ιστορία και τη λειτουργία του.
Η βάση του μουσείου στηρίζεται στον εθελοντισμό: ένα δίκτυο 250 ανθρώπων από όλη την Αττική στηρίζει τον φορέα και αναδεικνύει την πολιτιστική κληρονομιά του Βαρνάβα και του κεντημένου ψωμιού, ενός εθίμου που υπάρχει σε όλη τη χώρα. Στο μουσείο φιλοξενούνται 3.000 διαφορετικά είδη ψωμιών από όλη την Ελλάδα και από 40 χώρες του εξωτερικού — ψωμιά της χαράς, της λύπης, της γιορτής, της ζωής και του χρόνου.
Ανάμεσά τους, ψωμιά με ιστορίες: το καλύμνικο ψωμί για τους ναυτικούς, με τιμόνι, πουλιά και κορδέλες που συμβολίζουν χαρμόσυνες ειδήσεις· η κυρά Σαρακοστή, φτιαγμένη από αλεύρι και νερό, με σταυρό στο κεφάλι και χωρίς στόμα, γιατί νήστευε. Ένα έθιμο–ημερολόγιο, όπου κάθε εβδομάδα έκοβαν ένα από τα επτά πόδια της μέχρι το Πάσχα.
Μια από τις δράσεις του μουσείου είναι το ζύμωμα ψωμιού. Με ενθουσιασμό φόρεσα την ποδιά μου για να φτιάξω μια γαμοκουλούρα — γαμπρό δεν έχω βρει ακόμη, αλλά ας ξεκινήσουμε από την κουλούρα. Τα «κεντίδια», τα «πλουμίδια», τα «ξόμπλια» είναι τα στολίδια που μετατρέπουν το ψωμί σε έργο τέχνης. Βασική προϋπόθεση: να πιάνουν τα χέρια σου. Τα δικά μου, βέβαια, είναι πιο επιδέξια στο τιμόνι παρά στο ζυμάρι.
Και μιας και μιλάμε για τιμόνι, η οικονομική οδήγηση με το Skoda Octavia G-Tec, που κινείται με φυσικό αέριο, αποδείχθηκε σοφή επιλογή. Οικονομία, καθαρό καύσιμο, και αν συμβεί κάτι, ένα τηλεφώνημα στο 1158 αρκεί για να αναλάβει η οδική βοήθεια της Interamerican.
Η περιήγηση συνεχίστηκε με μια στάση στον αρχαϊκό πύργο — ή ό,τι έχει απομείνει από αυτόν — κοντά στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Ένα ακόμη τεκμήριο της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Κάπου εκεί συνειδητοποίησα ότι πρέπει να βγαίνω πιο συχνά από την πόλη. Ο δρόμος ήταν καινούργιος, όμορφος, και η διαδρομή αποκάλυπτε συνεχώς μικρές εκπλήξεις.
Πέρα από τα ιστορικά σημεία, η πραγματική αξία του Βαρνάβα βρίσκεται στο φυσικό του περιβάλλον. Στον ορεινό δρόμο προς το Καπανδρίτι, τα νερά τρέχουν άφθονα και τα δέντρα υψώνονται πυκνά και φουντωτά. Στη Ρεματιά Βαρνάβα, τα πλατάνια φιλτράρουν το φως και δροσίζουν τον αέρα, ενώ ο ήχος του νερού λειτουργεί σαν φυσική ψυχοθεραπεία. Ένας μικρός, καταπράσινος παράδεισος· μια όαση δροσιάς· ένας υδροβιότοπος τσέπης που φιλοξενεί πλήθος οργανισμών και προσφέρεται για ξεκούραση, πικ-νικ και επανεκκίνηση.
Εκεί, τους καλοκαιρινούς μήνες, λειτουργεί ένα φροντισμένο κιόσκι από δύο ντόπιους με μεράκι. Φτιάχνουν καταπληκτικό μοχίτο — όπως λένε, το καλύτερο από εδώ μέχρι το Μεξικό, για να μην πω και τη Βραζιλία. Και έχουν καταλάβει κάτι σημαντικό: η αλήθεια κρύβεται στον Βαρνάβα Αττικής.
Δεν τα έφαγα όλα τα ψωμιά μου στον Βαρνάβα — έχω εκκρεμότητες. Έχουμε κανονίσει τσιμπούσι με τους ανθρώπους του Μουσείου Άρτου, έχω φίλους που μένουν μόνιμα εκεί, και… δεν πήγα θάλασσα. Ένα έχω να πω: Βαρνάβας rules.
Ταξίδια στην Ελλάδα
Συνοικίες της Αττικής που δεν ξέρεις πως υπάρχουν και πού βρίσκονται
Άγνωστοι αρχαιολογικοί χώροι της Αττικής: Πού βρίσκονται, ποια είναι η ιστορία τους
Ένας από τους πιο ριψοκίνδυνους δρόμους της Αττικής
Ακολουθήστε το exploringgreece.tv σε Instagram και Facebook
Συχνές Ερωτήσεις
Ο Βαρνάβας είναι ένας αγαπημένος προορισμός για τους κατοίκους της Αθήνας, που βρίσκεται μόλις 35 χιλιόμετρα από το κέντρο της πρωτεύουσας. Είναι ιδανικός για εκδρομές που συνδυάζουν βουνό και θάλασσα.
Το Ευρωπαϊκό Μουσείο Άρτου είναι ένα πρωτότυπο μουσείο που στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό σπίτι της περιοχής. Φιλοξενεί διαδραστικό λαογραφικό μουσείο και διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις και ποικίλες εκδηλώσεις σχετικές με το ψωμί.
Στο Μουσείο Άρτου του Βαρνάβα εκτίθεται η μεγαλύτερη συλλογή κεντημένου ψωμιού στην Ευρώπη, η οποία αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα παραδοσιακής λαογραφικής κληρονομιάς.
Στον Βαρνάβα μπορείτε να επισκεφθείτε το Ευρωπαϊκό Μουσείο Άρτου, να συμμετάσχετε σε διαδραστικές εκδηλώσεις και εκθέσεις, και να απολαύσετε τη φύση σε ένα σημείο που συνδυάζει βουνό και θάλασσα.
Ναι, ο Βαρνάβας είναι ιδανικός για μια ημερήσια εκδρομή από την Αθήνα, καθώς απέχει μόνο 35 χιλιόμετρα και προσφέρει ενδιαφέροντες προορισμούς όπως το Μουσείο Άρτου και φυσικές ομορφιές.
