Λίγες δεκάδες χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα, εκεί όπου η στεριά μοιάζει να σκίζεται στα δύο, ξεκινά ένα από τα πιο εντυπωσιακά ταξίδια της ελληνικής ιστορίας. Η Διώρυγα της Κορίνθου είναι μια ιδέα που γεννήθηκε στην αρχαιότητα, πάλεψε με θεούς, ανθρώπους και αιώνες και τελικά έγινε πραγματικότητα ύστερα από περίπου 2.300 χρόνια.
Αν σταθείς σήμερα στην άκρη της, δύσκολα φαντάζεσαι ότι κάτω από τα πόδια σου κρύβεται μια ιστορία που ξεκινά από μύθους, χρησμούς και αυτοκρατορίες.
Διώρυγα της Κορίνθου: Η γέννηση ενός ονείρου
Όμως το όραμα σταμάτησε απότομα. Άλλοι μίλησαν για τεχνικούς φόβους – διαφορά στάθμης των θαλασσών και πιθανές πλημμύρες. Άλλοι για τον περίφημο χρησμό της Πυθίας που απαγόρευε τη διάνοιξη. Και άλλοι για πιο γήινους λόγους: τα οικονομικά συμφέροντα της ίδιας της Κορίνθου, που δεν ήθελε να χάσει τον ρόλο της ως εμπορικός κόμβος.
Το όνειρο πάγωσε. Αλλά δεν χάθηκε.
Ο Δίολκος: Η πρώτη λύση
Ο Περίανδρος δεν εγκατέλειψε εντελώς την ιδέα. Αντί για κανάλι, δημιούργησε μια ευφυή εναλλακτική: τον Δίολκο. Πρόκειται για έναν πλακόστρωτο δρόμο, πλάτους περίπου πέντε μέτρων, πάνω στον οποίο τα πλοία σύρονταν δια ξηράς από τη μία θάλασσα στην άλλη. Αλειμμένα με λίπος, τοποθετημένα σε ειδικά οχήματα και τραβηγμένα από δούλους και ζώα, διέσχιζαν τον Ισθμό.
Ήταν ένα εντυπωσιακό επίτευγμα για την εποχή και εξαιρετικά αποτελεσματικό, αν και ακριβό. Για αιώνες, αυτός ο δρόμος έγινε η «γέφυρα» ανάμεσα σε δύο κόσμους.
Όνειρα που επιστρέφουν
Η ιδέα της διώρυγας δεν έπαψε ποτέ να στοιχειώνει τους ισχυρούς. Τον 3ο αιώνα π.Χ., ο Δημήτριος ο Πολιορκητής προσπάθησε να επαναφέρει το σχέδιο, αλλά οι μηχανικοί του τον τρόμαξαν με σενάρια καταποντισμών και πλημμυρών.
Στη ρωμαϊκή εποχή, η σκυτάλη πέρασε σε αυτοκράτορες όπως ο Ιούλιος Καίσαρας και ο Καλιγούλας, χωρίς επιτυχία. Μέχρι που εμφανίστηκε ο Νέρωνας.
Ο Νέρωνας και το πρώτο μεγάλο ξεκίνημα
Το 67 μ.Χ., μέσα σε μια εντυπωσιακή τελετή, ο Νέρωνας έδωσε το πρώτο χτύπημα με μια χρυσή αξίνα, σηματοδοτώντας την έναρξη των εργασιών. Χιλιάδες εργάτες, δούλοι και αιχμάλωτοι -μόνο από την Ιουδαία περίπου 6.000- άρχισαν να σκάβουν τον Ισθμό. Το έργο προχωρούσε με εντυπωσιακή ταχύτητα και έφτασε σε μήκος περίπου 3.300 μέτρων.
Και τότε… σταμάτησε.
Η εξέγερση στη Ρώμη ανάγκασε τον Νέρωνα να επιστρέψει, και μετά τον θάνατό του το έργο εγκαταλείφθηκε οριστικά. Παρ’ όλα αυτά, τα ίχνη της προσπάθειας έμειναν για αιώνες, σαν μια υπόσχεση που δεν είχε ακόμη εκπληρωθεί.
Αιώνες αποτυχημένων προσπαθειών
Από τον Ηρώδη Αττικό μέχρι τους Βυζαντινούς και αργότερα τους Ενετούς το 1687, πολλοί επιχείρησαν να ολοκληρώσουν τη διώρυγα. Όλοι απέτυχαν.
Οι δυσκολίες ήταν τεράστιες:
- σκληρά πετρώματα
- τεχνολογικοί περιορισμοί
- οικονομικά εμπόδια
Το όνειρο έμενε ζωντανό, αλλά πάντα απλησίαστο.
Η αναγέννηση του οράματος
Η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 λειτούργησε ως καταλύτης. Την ίδια χρονιά, η ελληνική κυβέρνηση ψηφίζει τον νόμο για τη διάνοιξη του Ισθμού και ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση του έργου μέσω ιδιωτικών κεφαλαίων.
Η μεγάλη κατασκευή
Το 1882 ξεκινούν επιτέλους οι εργασίες. Αρχικά από διεθνή εταιρεία και αργότερα από ελληνική, με τη συμβολή περίπου 2.500 εργατών και σύγχρονων για την εποχή μηχανημάτων, το έργο προχωρά μέσα από δυσκολίες, οικονομικά προβλήματα και διακοπές.
Χρησιμοποιούνται δυναμίτες και πρωτοποριακές τεχνικές, ενώ η χάραξη ακολουθεί -συμβολικά και πρακτικά- εκείνη που είχε ξεκινήσει ο Νέρωνας. Μετά από 11 χρόνια σκληρής δουλειάς, το όνειρο παίρνει μορφή.
Η ολοκλήρωση ενός αιώνιου ταξιδιού
Μια εμπειρία πέρα από την ιστορία
Ένα ταξίδι που ξεκίνησε με έναν τύραννο, πέρασε από αυτοκράτορες και αυτοκρατορίες, και κατέληξε να γίνει πραγματικότητα χάρη στην επιμονή ανθρώπων που αρνήθηκαν να το εγκαταλείψουν.
Και ίσως αυτό είναι που κάνει τη Διώρυγα της Κορίνθου τόσο ξεχωριστή: δεν είναι μόνο ένα έργο μηχανικής. Είναι η απόδειξη ότι ορισμένες ιδέες, όσο παλιές κι αν είναι, βρίσκουν πάντα τον δρόμο τους προς το φως.
Ταξίδια στην Ελλάδα
Τέσσερις φάρμες με ζώα κοντά στην Αθήνα: Μια εναλλακτική εκδρομή
Low Budget προορισμοί για διήμερο ταξίδι
Λουτρά της Ωραίας Ελένης: Εκδρομή σε έναν ξεχωριστό τόπο
Κάντε κλικ στο Google News του Εxploringgreece.tv και πατήστε το κουμπί «Ακολουθήστε» για να ταξιδεύετε στην Ελλάδα
Συχνές Ερωτήσεις
Η Διώρυγα της Κορίνθου χρειάστηκε περίπου 2.300 χρόνια από το όνειρό του Περιάνδρου το 602 π.Χ. μέχρι την ολοκλήρωσή της το 1893. Το έργο ξεκίνησε επιτέλους το 1882 και διήρκεσε 11 χρόνια με σχεδόν 2.500 εργάτες και σύγχρονα μηχανήματα.
Ο Δίολκος ήταν ένα εναλλακτικό έργο του Περιάνδρου, που δημιουργήθηκε αντί της διώρυγας. Ήταν ένας πλακόστρωτος δρόμος πλάτους περίπου πέντε μέτρων, όπου τα πλοία σύρονταν δια ξηράς από τη μία θάλασσα στην άλλη, αλειμμένα με λίπος και τραβηγμένα από δούλους και ζώα.
Το 67 μ.Χ., ο Νέρωνας ξεκίνησε τα έργα με μια χρυσή αξίνα και χιλιάδες εργάτες, φτάνοντας σε μήκος περίπου 3.300 μέτρων. Όμως μια εξέγερση στη Ρώμη ανάγκασε τον αυτοκράτορα να επιστρέψει, και μετά τον θάνατό του το έργο εγκαταλείφθηκε οριστικά.
Οι κύριες δυσκολίες ήταν τα σκληρά πετρώματα του Ισθμού, οι τεχνολογικοί περιορισμοί που υπήρχαν για αιώνες και τα σημαντικά οικονομικά εμπόδια. Επιπλέον, υπήρχαν φόβοι για διαφορά στάθμης των θαλασσών και πιθανές πλημμύρες που περιόριζαν τις προσπάθειες.
Η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 λειτούργησε ως καταλύτης. Την ίδια χρονιά, η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε νόμο για τη διάνοιξη του Ισθμού. Η Βιομηχανική Επανάσταση παρείχε τα απαραίτητα τεχνολογικά εργαλεία και δυνατότητα ιδιωτικής χρηματοδότησης που έλειπαν στο παρελθόν.
