Η ιστορία της βασιλόπιτας. Εθιμοτυπικά έχουμε συνδέσει την παραμονή της Πρωτοχρονιάς με την κοπή της πίτας που εδώ και πολλά χρόνια ονομάζουμε βασιλόπιτα. Πρόκειται για ένα κέικ, στο οποίο επάνω αναγράφεται το έτος που περιμένουμε να καλωσορίσουμε μετά τις 24:00. Έπειτα από την αλλαγή του χρόνου, χωρίζουμε το γλυκό σε κομμάτια, το μοιράζουμε στους παρευρισκόμενους καθώς και στον Χριστό, την Παναγία, το Σπίτι, τον Σπιτονοικοκύρη, την Σπιτονοικοκυρά, τον Φτωχό και τον Άγιο Βασίλειο. Ο τυχερός, θα βρει στο κομμάτι του το φλουρί, ένα χρυσό νόμισμα που θα του φέρει τύχη για το υπόλοιπο της χρονιάς.
Μινιόν: Τι σημαίνει το όνομα του πολυκαταστήματος και πώς ξεκίνησαν όλα 〉
Η ιστορία της βασιλόπιτας
Ποια είναι, όμως, η ιστορία της βασιλόπιτας;
Το έθιμο αυτό, λέγεται πως ξεκίνησε από την αρχαιότητα. Ήταν βασισμένο στην αρχαιοελληνική κι έπειτα φράγκικη γιορτή, τα «Κρόνια» (ή τα αντίστοιχα «Σατουρνάλια» των Ρωμαίων), μια γιορτή που σύμφωνα με τον Δημοσθένη λάμβανε χώρα τον πρώτο μήνα κατά το Αττικό ημερολόγιο, όπου οι δούλοι δειπνούσαν μαζί με τους αφέντες. Με λίγα λόγια, μια στιγμή ελευθερίας και γιορτής για τους δούλους.
Τα Χριστούγεννα του 1932 στην Αθήνα που γέμισε από τα πλαστά δολάρια του Αλ Καπόνε 〉
Η ιστορία της βασιλόπιτας: Η σχέση έχει με τον Άγιο Βασίλειο
Όμως, είτε επειδή ο Έπαρχος μετάνιωσε και έκανε πίσω είτε από θαύμα, δεν χρειάστηκε να γίνει κάτι τέτοιο. Επομένως, ο Μέγας Βασίλειος έπρεπε με κάποιο τρόπο να επιστρέψει τα χρήματα στους κατόχους τους. Αλλά φυσικά δεν μπορούσε να ξεδιαλύνει τι ανήκει σε ποιόν. Στη συνέχεια, λοιπόν, με δική του εντολή παρασκευάστηκαν ψωμάκια μέσα στα οποία ήταν τοποθετημένα νομίσματα και διανεμήθηκαν σε όλους.
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το ποια ήταν η πραγματική ιστορία πίσω από το έθιμο της βασιλόπιτας. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι η πιο κοντινή στην δική μας παράδοση, εκείνη που κρατήσαμε πιο αληθινή ανά τα χρόνια ήταν εκείνη του Μέγα Βασιλείου. Εξού και τιμάται με πολλούς τρόπους κατά την εορταστική περίοδο. Και εννοείται πως όπως εδώ και δεκαετίες έτσι και φέτος, δεν θα πρωτοτυπήσουμε… Ευτυχισμένο το νέο έτος, λοιπόν!
Ταξίδι στην Ελλάδα
Φωτογραφίες από την παλιά Αθήνα τα Χριστούγεννα
Ταξίδι σε τέσσερις προορισμούς για καλό φαγητό σε ταβέρνες με τζάκι
Χριστουγεννιάτικο καράβι: Ο βαθύς συμβολισμός των Ελλήνων
Ακολουθήστε το exploringgreece.tv σε Instagram και Facebook
Συχνές Ερωτήσεις
Η βασιλόπιτα είναι ένα κέικ που κόβουμε στην παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Το φλουρί είναι ένα χρυσό νόμισμα που κρύβεται μέσα στην πίτα και θεωρείται ότι φέρει τύχη για ολόκληρη την χρονιά σε όποιον το βρει στο κομμάτι του.
Το έθιμο της βασιλόπιτας ξεκίνησε από την αρχαιότητα και βασίστηκε στα αρχαιοελληνικά Κρόνια και τα ρωμαϊκά Σατουρνάλια, όπου οι δούλοι γιορτάζαν μαζί με τους αφέντες. Είναι ένα τίμημα στην ελευθερία και τη γιορτή.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος όταν ήταν επίσκοπος στην Καισάρεια ζήτησε από τους πλούσιους κατοίκους να δώσουν χρυσαφικά για να αποφύγουν κατάκτηση. Αργότερα, για να επιστρέψει τα χρήματα χωρίς σύγχυση, τα ένθεσε σε ψωμάκια και τα διένειμε σε όλους.
Ναι, στη Μακεδονία η βασιλόπιτα είναι αλμυρή με μπαχαρικά, τυρί ή πράσο, ενώ στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες περιοχές είναι γλυκιά. Επίσης, σε ορισμένες περιοχές της επαρχίας αντί για φλουρί, έβαζαν άχυρο, κλιματόβεργα ή κλαδί ελιάς.
Κατά την κοπή της βασιλόπιτας, μοιράζουμε κομμάτια στους παρευρισκόμενους καθώς και στον Χριστό, την Παναγία, το Σπίτι, τον Σπιτονοικοκύρη, την Σπιτονοικοκυρά, τον Φτωχό και τον Άγιο Βασίλειο, είναι δηλαδή μια τιμή και ευλογία για όλους.
