Τα αρχαιοελληνικά αγάλματα της κλασικής εποχής αποτελούν ορόσημο για την τέχνη και την εξέλιξή της. Η αρμονία που αποπνέουν, η αίσθηση της υπεροχής, η νεότητα – όλες αυτές οι άρτιες εικόνες ταξιδεύουν μέσα στους αιώνες και εξακολουθούν να μας γοητεύουν. Καθηγητές, αναλυτές, ιστορικοί και μελετητές τα παρατηρούσαν για αιώνες, όμως κανείς δεν είχε προσέξει μια συγκεκριμένη λεπτομέρεια.
Αυτό έκανε ο δρ Κρίστοφερ ΜακΜάνους, ο οποίος εστίασε σε κάτι που δεν είχε παρατηρήσει κανείς. Τα ελληνικά γλυπτά, αλλά και τα ρωμαϊκά που ακολούθησαν -βασισμένα, φυσικά, στα ελληνικά- παρουσίαζαν το ιδεώδες ανδρικό σώμα σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια, με τα περισσότερα, για να μην πούμε όλα, να απεικονίζουν γυμνές μορφές.
Ο Κρίστοφερ ΜακΜάνους, λοιπόν, παρατήρησε την ασυμμετρία των όρχεων στα αγάλματα της κλασικής αρχαιότητας, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην πραγματική ανδρική ανατομία. Οι άνδρες έχουν τον έναν όρχι χαμηλότερα από τον άλλο μέσα στο όσχεο, ενώ οι δύο όρχεις διαφέρουν και ως προς το μέγεθος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μάλιστα, ο όρχις που βρίσκεται ψηλότερα είναι ο δεξιός – ο οποίος είναι και ο μεγαλύτερος από τους δύο.
Τι παρατήρησε ο ΜακΜάνους
Στα αρχαιοελληνικά αγάλματα, ενώ ο δεξιός όρχις πράγματι παραμένει ψηλότερα από τον αριστερό, μεγαλύτερος είναι ο αριστερός. Υπήρχε περίπτωση να είχαν κάνει ένα τέτοιο λάθος οι τελειομανείς Έλληνες γλύπτες; Καλλιτέχνες που απέδωσαν με τόση αρμονία και τελειότητα τη μορφή του ανθρώπινου σώματος υπέπεσαν σε ένα τέτοιο… ατόπημα;
Ο καθηγητής του University College London, ΜακΜάνους, μελέτησε 187 αρχαιοελληνικά αγάλματα και ρωμαϊκά αντίγραφά τους. Ποια είναι η απάντηση; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, όμως οι επικρατέστερες θεωρίες είναι δύο. Η πρώτη σχετίζεται με συμβολικούς λόγους.
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι ο ένας όρχις απέδιδε αρσενικούς απογόνους και ο άλλος θηλυκούς, με την άποψη ότι ο αρσενικός σπόρος παραγόταν από τον δεξιό όρχι να κυριαρχεί – ενώ ο θηλυκός από τον αριστερό. Οι γλύπτες τοποθετούσαν, λοιπόν, ψηλότερα τον δεξιό όρχι που απέδιδε αρσενικά, καθώς η ψηλότερη θέση ήταν πάντα η καλύτερη και πιο προνομιούχα. Αν, όμως, ο δεξιός ήταν ψηλότερα, ο αριστερός θα έπρεπε να βρίσκεται πιο κάτω. Και για να είναι πιο κάτω, η λογική έλεγε πως τον τραβούσε το βάρος του. Συνεπώς, θεωρούσαν πως ήταν μεγαλύτερος. Πρόκειται για μια λανθασμένη άποψη από ιατρικής πλευράς, η οποία όμως είχε βάση από πλευράς λογικής.
Η δεύτερη άποψη σχετίζεται με τη φυσιολογία. Αφού ο δεξιός όρχις βρίσκεται ψηλότερα στο όσχεο, η λογική υπόθεση είναι πως είναι ελαφρύτερος και, συνεπώς, μικρότερος από τον αριστερό, καθώς το μεγαλύτερο βάρος του αριστερού είναι αυτό που τον τραβά προς τα κάτω. Έτσι θεωρεί μερίδα αναλυτών, δίνοντας μια εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο σκέφτηκαν οι αρχαίοι.
Πηγή φωτογραφίας: pexels.com
