Πουλάτε ρούχα, κινητά και άλλα μεταχειρισμένα στο διαδίκτυο; Πότε μπαίνει στο «κάδρο» η Εφορία και τι ισχύει με τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Η πώληση ενός παλιού κινητού τηλεφώνου, μιας επώνυμης τσάντας, ρούχων που δεν χρησιμοποιούνται πλέον ή επίπλων που περισσεύουν από το σπίτι έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα δημοφιλή συνήθεια. Μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, εφαρμογών και ομάδων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χιλιάδες πολίτες βρίσκουν αγοραστές για αντικείμενα που διαφορετικά θα παρέμεναν αποθηκευμένα σε ντουλάπες, αποθήκες και πατάρια.
Για πολλούς πρόκειται απλώς για έναν τρόπο να αδειάσουν το σπίτι τους και να εξασφαλίσουν ένα μικρό επιπλέον ποσό. Για άλλους, η διαδικασία έχει εξελιχθεί σε μια συστηματική δραστηριότητα, με συχνές αγοραπωλησίες και σημαντικές εισπράξεις.
Πού βρίσκεται, όμως, η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην περιστασιακή πώληση προσωπικών αντικειμένων και στην άσκηση εμπορικής δραστηριότητας; Πότε μπορεί να ενδιαφερθεί η ΑΑΔΕ για τις συναλλαγές ενός ιδιώτη; Τι σημαίνει ότι οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες διαβιβάζουν στοιχεία στις φορολογικές αρχές και ποια είναι τα γνωστά όρια των 30 συναλλαγών και των 2.000 ευρώ;
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η ψηφιακή οικονομία αφήνει πλέον πολύ περισσότερα ηλεκτρονικά ίχνη. Οι πληρωμές, οι αποστολές, οι παραγγελίες και οι συναλλαγές μέσω πλατφορμών μπορούν να δημιουργήσουν μια εικόνα της δραστηριότητας ενός πωλητή, την οποία οι φορολογικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν στο πλαίσιο των προβλεπόμενων ελέγχων.
Πότε μια πώληση θεωρείται απλή διάθεση προσωπικού αντικειμένου;
Ας ξεκινήσουμε από το πιο συνηθισμένο παράδειγμα.
Ένας πολίτης αγοράζει ένα κινητό τηλέφωνο αξίας 900 ευρώ. Έπειτα από δύο χρόνια αποφασίζει να το αντικαταστήσει με ένα νεότερο μοντέλο και πουλά το παλιό μέσω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας αντί 300 ευρώ.
Αντίστοιχα, κάποιος πουλά ένα μεταχειρισμένο ποδήλατο, μια τηλεόραση, έναν καναπέ ή ρούχα που δεν του κάνουν πλέον.
Αυτές οι περιπτώσεις δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι ο πολίτης ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα. Ουσιαστικά, διαθέτει περιουσιακά στοιχεία που είχε αποκτήσει για προσωπική χρήση και δεν χρειάζεται πλέον.
Η κατάσταση είναι διαφορετική όταν κάποιος αγοράζει προϊόντα με σκοπό να τα μεταπωλήσει, αναζητά συστηματικά ευκαιρίες αγοράς σε χαμηλές τιμές και στη συνέχεια τα διαθέτει σε υψηλότερες τιμές.
Για παράδειγμα, κάποιος αγοράζει συστηματικά μεταχειρισμένα κινητά, τα συγκεντρώνει και τα μεταπωλεί μέσω διαδικτύου. Ακόμη και αν δεν διαθέτει φυσικό κατάστημα ή ηλεκτρονικό κατάστημα με τη μορφή μιας οργανωμένης επιχείρησης, η δραστηριότητά του μπορεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά εμπορικής δραστηριότητας.
Επομένως, το βασικό ερώτημα δεν είναι απλώς εάν κάποιος πουλά προϊόντα στο διαδίκτυο, αλλά ποια είναι η πραγματική φύση των συναλλαγών του.
Τι προβλέπει ο νόμος για τις αγοραπωλησίες με σκοπό το κέρδος
Κομβική σημασία έχει το άρθρο 21 του ν. 4172/2013, δηλαδή του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Σύμφωνα με την παράγραφο 3, ως επιχειρηματική συναλλαγή θεωρείται κάθε μεμονωμένη πράξη με την οποία πραγματοποιείται συναλλαγή ή η συστηματική διενέργεια πράξεων στην οικονομική αγορά, εφόσον υπάρχει σκοπός επίτευξης κέρδους.
Η διάταξη προβλέπει επίσης ότι κάθε τρεις ομοειδείς συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσα σε διάστημα έξι μηνών θεωρούνται συστηματική διενέργεια πράξεων.
Αυτό σημαίνει ότι η φορολογική αντιμετώπιση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το συνολικό ποσό των πωλήσεων.
Για παράδειγμα:
- Κάποιος πουλά περιστασιακά το παλιό του κινητό και έναν υπολογιστή που δεν χρειάζεται. Πρόκειται καταρχήν για διάθεση προσωπικών αντικειμένων.
- Κάποιος αγοράζει τρία μεταχειρισμένα κινητά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και τα μεταπωλεί με σκοπό το κέρδος. Η περίπτωση μπορεί να εμπίπτει στη διάταξη περί συστηματικών ομοειδών συναλλαγών.
- Κάποιος αγοράζει ένα προϊόν με αποκλειστικό σκοπό να το μεταπωλήσει ακριβότερα. Ακόμη και μία μεμονωμένη συναλλαγή μπορεί, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να χαρακτηριστεί επιχειρηματική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διευκρινιστική εγκύκλιος Ε.2031/2023 της ΑΑΔΕ, η οποία εξηγεί τον τρόπο εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης.
Πρέπει, πάντως, να υπογραμμιστεί ότι ο κανόνας των τριών ομοειδών συναλλαγών δεν σημαίνει πως κάθε τρεις πωλήσεις οποιωνδήποτε προσωπικών αντικειμένων μετατρέπουν αυτομάτως τον ιδιώτη σε επαγγελματία. Εξετάζονται ο ομοειδής χαρακτήρας των συναλλαγών και ο σκοπός επίτευξης κέρδους, ενώ συνεκτιμώνται τα πραγματικά περιστατικά.
Το σημαντικό στοιχείο: Πώς αποκτήθηκε το αντικείμενο;
Ένα από τα στοιχεία που μπορούν να διαφοροποιήσουν ουσιαστικά δύο φαινομενικά παρόμοιες περιπτώσεις είναι ο τρόπος με τον οποίο αποκτήθηκε το προϊόν.
Άλλο είναι να πουλά κάποιος ένα κινητό που χρησιμοποιούσε επί δύο χρόνια και άλλο να αγοράζει κινητά από αγγελίες, με σκοπό να τα μεταπωλήσει.
Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει διάθεση προσωπικού περιουσιακού στοιχείου. Στη δεύτερη μπορεί να υπάρχει εμπορική δραστηριότητα.
Για την αξιολόγηση μιας συναλλαγής μπορούν να ληφθούν υπόψη στοιχεία όπως:
- Εάν το αντικείμενο αγοράστηκε αρχικά για προσωπική χρήση.
- Εάν αποκτήθηκε με σκοπό τη μεταπώληση.
- Πόσος χρόνος μεσολάβησε από την αγορά μέχρι την πώληση.
- Εάν ο πωλητής πραγματοποιεί συχνά αγοραπωλησίες της ίδιας κατηγορίας.
- Εάν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες αγορές προϊόντων από τρίτους.
- Εάν οι πωλήσεις πραγματοποιούνται με σταθερό και οργανωμένο τρόπο.
- Εάν προκύπτει πραγματικός σκοπός επίτευξης κέρδους.
Δεν αρκεί, επομένως, να μετρήσει κάποιος πόσες αγγελίες έχει αναρτήσει. Χρειάζεται να εξεταστεί η συνολική οικονομική δραστηριότητα και ο χαρακτήρας της.
Ποια αντικείμενα μπορούν να δημιουργήσουν φορολογικά ερωτήματα;
Η δραστηριότητα στις διαδικτυακές αγοραπωλησίες καλύπτει πλέον σχεδόν κάθε κατηγορία αγαθών.
Ορισμένες από τις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις είναι οι εξής:
Ρούχα, παπούτσια και αξεσουάρ: Κάποιος πουλά ρούχα που δεν φορά πλέον, παπούτσια, τσάντες ή επώνυμα αξεσουάρ. Η περιστασιακή πώληση προσωπικών ειδών διαφέρει από τη συστηματική αγορά και μεταπώληση ενδυμάτων.
Κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρονικές συσκευές: Η πώληση παλαιών κινητών, tablets, υπολογιστών, παιχνιδομηχανών και φωτογραφικών μηχανών είναι ιδιαίτερα συνηθισμένη. Η επαναλαμβανόμενη αγορά και μεταπώληση τέτοιων συσκευών μπορεί, αντίθετα, να εμφανίζει εμπορικά χαρακτηριστικά.
Έπιπλα και οικιακός εξοπλισμός: Κατά τη μετακόμιση ή την ανακαίνιση ενός σπιτιού, πολλοί διαθέτουν μεταχειρισμένα έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και είδη οικιακής χρήσης. Οι μεμονωμένες αυτές πωλήσεις δεν αποτελούν αυτομάτως επιχειρηματική δραστηριότητα.
Παιδικά είδη: Καρότσια, καθίσματα αυτοκινήτου, παιδικά ρούχα, παιχνίδια και άλλα αντικείμενα που δεν χρειάζονται πλέον αποτελούν δημοφιλή προϊόντα της αγοράς μεταχειρισμένων.
Αθλητικός εξοπλισμός: Ποδήλατα, όργανα γυμναστικής, εξοπλισμός σκι, μουσικά όργανα και άλλα είδη μπορούν να πωληθούν μετά τη διακοπή της χρήσης τους.
Συλλεκτικά αντικείμενα: Ρολόγια, νομίσματα, κάρτες, δίσκοι, cd, έργα τέχνης και άλλα συλλεκτικά είδη χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η φορολογική τους αντιμετώπιση μπορεί να εξαρτάται από τη φύση του αντικειμένου, τον τρόπο απόκτησης και τη δραστηριότητα του πωλητή.
Τι ισχύει για τα αντικείμενα που έχουν αποκτηθεί πριν από πολλά χρόνια;
Υπάρχει μια ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη στο άρθρο 21 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Συγκεκριμένα, δεν λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα η πώληση περιουσιακού στοιχείου από φυσικό πρόσωπο όταν αυτό:
- Έχει αποκτηθεί αιτία κληρονομιάς.
- Έχει αποκτηθεί με χαριστική αιτία από συγγενή μέχρι δεύτερου βαθμού.
- Έχει διακρατηθεί για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για περιπτώσεις στις οποίες ένας πολίτης διαθέτει αντικείμενα που βρίσκονται στην κατοχή του επί πολλά χρόνια ή έχει κληρονομήσει περιουσιακά στοιχεία τα οποία αποφασίζει να πουλήσει.
Για παράδειγμα, κάποιος που πουλά μια παλιά συλλογή αντικειμένων που είχε στην κατοχή του για περισσότερο από πέντε χρόνια βρίσκεται σε διαφορετική θέση από εκείνον που αγοράζει συστηματικά αντίστοιχα αντικείμενα με σκοπό τη μεταπώληση.
Η συγκεκριμένη διάταξη αφορά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως γενική απαλλαγή κάθε πιθανής φορολογικής υποχρέωσης που μπορεί να συνδέεται με μια συναλλαγή.
DAC7: Γιατί οι πλατφόρμες ενημερώνουν την Εφορία;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να γνωρίζουν όσοι πραγματοποιούν πωλήσεις μέσω διαδικτύου.
Η ευρωπαϊκή οδηγία DAC7, δηλαδή η Οδηγία (ΕΕ) 2021/514, εισήγαγε ένα πλαίσιο υποχρεωτικής συλλογής και διαβίβασης πληροφοριών από τους φορείς εκμετάλλευσης ψηφιακών πλατφορμών προς τις φορολογικές αρχές.
Η οδηγία έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 5047/2023 και προβλέπει την ανταλλαγή πληροφοριών για συγκεκριμένες δραστηριότητες που πραγματοποιούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Στις δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνονται:
- Η πώληση αγαθών.
- Η εκμίσθωση ακινήτων.
- Η εκμίσθωση μέσων μεταφοράς.
- Η παροχή προσωπικών υπηρεσιών.
Στην πράξη, οι πλατφόρμες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της DAC7 συλλέγουν στοιχεία των πωλητών και των συναλλαγών τους και τα διαβιβάζουν στις αρμόδιες φορολογικές αρχές.
Μεταξύ των πληροφοριών που μπορούν να περιλαμβάνονται είναι τα στοιχεία ταυτοποίησης του πωλητή, ο αριθμός των συναλλαγών, το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε ή πιστώθηκε και οι προμήθειες που παρακρατήθηκαν από την πλατφόρμα.
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να ανταλλάσσονται μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε η φορολογική διοίκηση της χώρας φορολογικής κατοικίας του πωλητή να έχει πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα.
Αυτό σημαίνει ότι οι συναλλαγές μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας δεν αποτελούν πλέον μια δραστηριότητα που παραμένει αποκλειστικά στο εσωτερικό της εφαρμογής.
Τι γίνεται με τις πληρωμές μέσω αντικαταβολής;
Η αντικαταβολή αποτελεί έναν ιδιαίτερα δημοφιλή τρόπο πληρωμής στις αγοραπωλησίες μεταχειρισμένων.
Ο πωλητής στέλνει το προϊόν με εταιρεία ταχυμεταφορών και ο αγοραστής καταβάλλει το αντίτιμο κατά την παραλαβή. Στη συνέχεια, το ποσό αποδίδεται στον πωλητή.
Η χρήση αντικαταβολής δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επαγγελματικής δραστηριότητας. Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει καταγεγραμμένα στοιχεία για τις συναλλαγές.
Εάν ένας ιδιώτης στέλνει περιστασιακά δύο ή τρία προσωπικά αντικείμενα, η εικόνα είναι διαφορετική από εκείνη κάποιου που πραγματοποιεί δεκάδες αποστολές κάθε μήνα, με επαναλαμβανόμενες εισπράξεις από διαφορετικούς παραλήπτες.
Για αυτόν τον λόγο, είναι χρήσιμο να διατηρούνται τα αποδεικτικά αποστολής και οι σχετικές πληρωμές, ώστε να μπορεί να εξηγηθεί η αιτία των χρημάτων που εισπράχθηκαν.
Πώς πρέπει να προετοιμάζεται ένας ιδιώτης που πουλά μεταχειρισμένα;
Ακόμη και όταν δεν υπάρχει επιχειρηματική δραστηριότητα, η σωστή καταγραφή των συναλλαγών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.
Ο πωλητής καλό είναι να διατηρεί:
- Την αρχική απόδειξη ή το τιμολόγιο αγοράς του αντικειμένου, εφόσον υπάρχει.
- Την αγγελία ή την καταχώριση της πώλησης.
- Την επικοινωνία με τον αγοραστή, εφόσον είναι διαθέσιμη.
- Το αποδεικτικό της τραπεζικής πληρωμής.
- Το αποδεικτικό αποστολής ή αντικαταβολής.
- Την ημερομηνία και το ποσό της συναλλαγής.
- Τυχόν έγγραφα κληρονομιάς ή δωρεάς, όταν πρόκειται για αντικείμενα που αποκτήθηκαν με αυτόν τον τρόπο.
Είναι επίσης χρήσιμο να υπάρχει μια απλή προσωπική καταγραφή των πωλήσεων, ιδιαίτερα όταν κάποιος διαθέτει αρκετά αντικείμενα μέσα στο ίδιο έτος.
Με αυτόν τον τρόπο, εάν ζητηθούν διευκρινίσεις, μπορεί να παρουσιάσει μια σαφή εικόνα για το τι πούλησε, πότε το απέκτησε και ποιο ποσό εισέπραξε.
Πηγή φωτογραφίας: pexels.com









